jump to navigation

Kristologjia

Postuar tek: Doktrinat e Biblës

NĂ« thelb, Kristologjia Ă«shtĂ« doktrina e Krishtit. Lum ai qĂ« e njeh AtĂ« si Zot dhe ShpĂ«timtar. NganjĂ«herĂ« tĂ« tjerĂ«t na thonĂ« qĂ« mund tĂ« predikojmĂ« tepĂ«r pĂ«r Krishtin, pa theksuar sa duhet doktrinĂ«n e PerĂ«ndisĂ« dhe atĂ« tĂ« FrymĂ«s sĂ« ShenjtĂ«; por mund tĂ« themi me siguri se njĂ« njeri nuk mund tĂ« predikojĂ« tepĂ«r pĂ«r Krishtin! PĂ«r mĂ« tej, nuk ka xhelozi nĂ« HyjninĂ«. Nga Shkrimet mund tĂ« shohim se PerĂ«ndia do qĂ« ne tĂ« theksojmĂ« Krishtin edhe mĂ« shumĂ«: “Ai vetĂ« Ă«shtĂ« kreu i trupit, pra i kishĂ«s; ai Ă«shtĂ« fillimi, i parĂ«linduri nga tĂ« vdekurit, pĂ«rderisa tĂ« ketĂ« parĂ«sinĂ« nĂ« çdo gjĂ«” (KolosianĂ«ve 1:18).

I. Emrat dhe titujt e Krishtit

Ne besojmë në frymëzimin e Shkrimit të Shenjtë fjalë për fjalë. Kjo do të thotë që besojmë se çdo fjalë në tekstet origjinale është fjala e zgjedhur drejtpërdrejt nga Perëndia, me të cilën Ai shpalos vullnetin e Tij ndaj nesh. Duke besuar një gjë të tillë, u japim shumë rëndësi titujve dhe emrave të Zotit tonë Jezus Krisht. Emri më i njohur i Shpëtimtarit tonë është Jezus.

A. Jezusi.

Emri “Jezus” gjendet 612 herĂ« nĂ« katĂ«r ungjijtĂ« dhe 71 herĂ« nĂ« pjesĂ«n tjetĂ«r tĂ« DhiatĂ«s sĂ« Re. Emri “Krisht” gjendet vetĂ«m 56 herĂ« nĂ« katĂ«r ungjijtĂ«, ndĂ«rsa nĂ« pjesĂ«n tjetĂ«r tĂ« DhiatĂ«s sĂ« Re pĂ«rdoret 256 herĂ«.

Jezusgjendet pĂ«rpara vdekjes, varrosjes dhe ringjalljes sĂ« Tij, ndĂ«rsa Krisht gjendet pas kĂ«saj. Jezus Ă«shtĂ« emri personal i Zotit, Ă«shtĂ« emri i Tij tokĂ«sor, emri me tĂ« cilin Ai u lind, jetoi dhe vdiq. Ai Ă«shtĂ« emri i pĂ«ruljes, vuajtjes dhe pikĂ«llimit tĂ« Tij, emri i Atij qĂ« e pĂ«ruli vetveten. Emri “Jezus”, nĂ« kohĂ«n e Zotit tonĂ«, nuk ishte i pazakontĂ«, sepse kishte shumĂ« njerĂ«z me kĂ«tĂ« emĂ«r. Jezus Ă«shtĂ« forma greke e fjalĂ«s hebraike “Jozueu” dhe tĂ« dy kanĂ« kuptimin Jehova, ShpĂ«timtari ynĂ«. Emri “Jezus” ishte emri qĂ« u gozhdua pĂ«rmbi TĂ« nĂ« kryq.

Ne theksojmĂ« pĂ«rsĂ«ri faktin qĂ« emri “Jezus” mbizotĂ«ron nĂ« katĂ«r ungjijtĂ«, ndĂ«rsa emri “Krisht” Ă«shtĂ« pĂ«rmendur mĂ« shumĂ« nĂ« Letrat. Emri “Jezus” ishte mĂ« i pĂ«rdorur para se tĂ« plotĂ«sohej shpĂ«timi, ndĂ«rsa emri “Krisht” Ă«shtĂ« mbizotĂ«rues pas plotĂ«simit tĂ« veprĂ«s sĂ« shpĂ«timit. I krishterĂ« nuk Ă«shtĂ« ai qĂ« vetĂ«m beson nĂ« Jezusin, sepse e gjithĂ« bota beson se ekziston njĂ« Jezus. I krishterĂ« Ă«shtĂ« ai qĂ« beson nĂ« Zotin Jezus Krisht. Ai Ă«shtĂ« Zot! Duke pasur parasysh qĂ« njĂ« person shpĂ«tohet duke e shpallur Jezusin si Zot (RomakĂ«ve 10:9) dhe duke besuar qĂ« PerĂ«ndia e ringjalli AtĂ« nga tĂ« vdekurit (dhe ne e dimĂ« nga 1 Korintasve15:1-3 qĂ« ungjilli Ă«shtĂ« vdekja, varrosja dhe ringjallja e Zotit Jezus Krisht si zĂ«vendĂ«sues pĂ«r mĂ«katarin), ne themi se ka shumĂ« pak “ungjill” nĂ« katĂ«r ungjijtĂ«. Ata japin shumĂ« pak nga doktrina pĂ«r shpĂ«timin e mĂ«katarĂ«ve, sepse vetĂ«m nĂ« disa kapituj nĂ« fund tĂ« çdo ungjilli Ă«shtĂ« regjistruar vdekja, varrosja dhe ringjallja e Krishtit, prandaj emri “Jezus” Ă«shtĂ« mbizotĂ«rues.

Letrat janĂ« shkrime qĂ« nxjerrin nĂ« pah shumĂ« qartĂ« doktrinĂ«n e shpĂ«timit me anĂ« tĂ« hirit, nĂ«pĂ«rmjet besimit nĂ« flijimin zĂ«vendĂ«sues tĂ« Krishtit. Ato janĂ« tĂ« mbushura me doktrinĂ«n e shpĂ«timit, prandaj theksi bie mbi emrat “Krisht” dhe “Zot”! NĂ« periudhĂ«n pĂ«rpara Kalvarit theksohej emri “Jezus”, ndĂ«rsa pas Kalvarit, Ă«shtĂ« emri “Krisht” qĂ« theksohet mĂ« shumĂ«. “Ta dijĂ«, pra, me siguri, gjithĂ« shtĂ«pia e Izraelit se atĂ« Jezus qĂ« ju e keni kryqĂ«zuar, PerĂ«ndia e ka bĂ«rĂ« Zot dhe Krisht” (Veprat e Apostujve 2:36). “Dhe duke u gjetur nga pamja e jashtme si njeri, e pĂ«ruli vetveten duke u bĂ«rĂ« i bindur deri nĂ« vdekje, deri nĂ« vdekje tĂ« kryqit. Prandaj edhe PerĂ«ndia e lartĂ«soi madhĂ«risht dhe i dha njĂ« emĂ«r qĂ« Ă«shtĂ« pĂ«rmbi çdo emĂ«r, qĂ« nĂ« emĂ«r tĂ« Jezusit tĂ« pĂ«rkulet çdo gju i krijesave (ose gjĂ«rave) tokĂ«sore dhe nĂ«ntokĂ«sore dhe çdo gjuhĂ« tĂ« rrĂ«fejĂ« se Jezus Krishti Ă«shtĂ« Zot, pĂ«r lavdi tĂ« PerĂ«ndisĂ« AtĂ«” (FilipianĂ«ve 2:8-11). Ă«shtĂ« me interes tĂ« theksojmĂ« se, kur ishte nĂ« tokĂ« (para se tĂ« kryqĂ«zohej), Ai kurrĂ« nuk u thirr me emrin “Jezus” para syve tĂ« Tij. Ai u quajt gjithmonĂ« Zot, MĂ«sues ose Rabi nga dishepujt e Tij. “Ju mĂ« thoni MĂ«sues dhe Zot dhe mirĂ« thoni; sepse UnĂ« jam” (Gjoni 13:13). “Pse mĂ« thĂ«rrisni Zot, Zot dhe nuk bĂ«ni gjĂ«rat qĂ« unĂ« ju them?” (Luka 6:46).

Arsyeja pse emri “Jezus” Ă«shtĂ« pĂ«rdorur mĂ« shumĂ« nĂ« ungjijtĂ« (612 herĂ«) Ă«shtĂ« se ungjijtĂ« theksojnĂ« pĂ«rulĂ«sinĂ« e Tij, dhe arsyeja pse emri “Krisht” Ă«shtĂ« pĂ«rdorur mĂ« shumĂ« nĂ« Veprat dhe Letrat Ă«shtĂ« se kĂ«to shkrime theksojnĂ« lartĂ«simin e Tij! Ka njĂ« arsye pse emri “Jezus” Ă«shtĂ« pĂ«rdorur nĂ« LetrĂ«n drejtuar Hebrenjve tetĂ« herĂ«: sepse Fryma e ShenjtĂ« do tĂ« na bĂ«nte tĂ« ditur se ky Person ishte njĂ« njeri. Darka e Zotit Ă«shtĂ« njĂ« shembull i mirĂ« i theksit qĂ« bie mbi emrin “Jezus” nĂ« ungjijtĂ« dhe mbi titullin “Krisht” nĂ« Letrat. “Dhe ndĂ«rsa po hanin, Jezusi mori bukĂ«n, e bekoi, e theu, dhe ua dha dishepujve dhe tha: ‘Merrni, hani; ky Ă«shtĂ« trupi im’” (Mateu 26:26). “Sepse unĂ« mora nga Zoti atĂ« qĂ« ju transmetova edhe juve; Zoti Jezus, nĂ« atĂ« natĂ« qĂ« po tradhtohej, mori bukĂ«n” (1 Korintasve 11:23).

Njerëzit e botës, demonët e Satanit dhe të gjithë i drejtoheshin Atij si Jezus, por asnjëherë si Zot. Universalizmi dhe rryma të tjera besojnë në një Jezus, por ata thonë se Ai nuk mund të të shpëtojë, sepse nuk ekziston asnjë mëkat, ndaj s’kemi nga se të shpëtohemi. Çdo sistem i rremë fetar e ka Zotin Jezus si objekt sulmi. Çdo sistem i rremë fetar me anë të arsyetimit përligj mëkatin dhe, duke bërë një gjë të tillë, nevoja e një shpëtimtari përjashtohet. Thuhet se s’ka qenë e nevojshme që Jezusi të vdiste, dhe për më tepër, me këtë akt, Ai nuk e dinte se çfarë po bënte, prandaj, duke bërë një gjë të tillë, nuk duhet të ketë qenë Bir i Perëndisë, sepse Perëndia i njeh të gjitha gjërat. A nuk e shihni se çdo sulm mbi Birin e Perëndisë, Jezusin, Zotin tonë, qoftë në lidhje me gjakun e Tij, ringjalljen, flijimin zëvendësues të Tij apo me ardhjen e dytë të Tij, nuk është gjë tjetër veçse një sulm dinak mbi hyjninë e Krishtit.

Ne nuk e marrim emrin tonë nga Jezus, por nga Krishti, prandaj quhemi të krishterë. E dimë që ky emër iu dha besimtarëve nga ata që e urrenin Perëndinë dhe Krishtin e Tij, megjithatë ne jemi krenarë të mbajmë emrin e Tij dhe të vuajmë për Të.

Duhet mbajtur mend qĂ« jobesimtarĂ«t nuk e kanĂ« quajtur AtĂ«, Zot ShpĂ«timtar, por e kanĂ« quajtur Jezus dhe as besimtarĂ«t nuk e kanĂ« thirrur AtĂ« Jezus, me njĂ« pĂ«rjashtim (pĂ«rjashtimi bĂ«n rregullin). “Dhe ai u tha atyre: ‘Cilat?’. Ata i thanĂ«: Çështjen e Jezusit nga Nazareti qĂ« ishte njĂ« profet i fuqishĂ«m nĂ« vepra dhe nĂ« fjalĂ« pĂ«rpara PerĂ«ndisĂ« dhe pĂ«rpara gjithĂ« popullit. Dhe si krerĂ«t e prifĂ«rinjve dhe kryetarĂ«t tanĂ« e kanĂ« dorĂ«zuar pĂ«r ta dĂ«nuar me vdekje dhe e kanĂ« kryqĂ«zuar. Por ne kishim shpresĂ« se ai do tĂ« ishte ky qĂ« do ta çlironte Izraelin; por megjithatĂ« sot Ă«shtĂ« e treta ditĂ« qĂ« kur ndodhĂ«n kĂ«to gjĂ«ra” (Luka 24:19-21). KĂ«to janĂ« fjalĂ«t e dishepujve tĂ« zhgĂ«njyer: “ne shpresuam se ky do tĂ« ishte ai”, tĂ« gjitha shpresat e tyre u shkatĂ«rruan me kryqĂ«zimin e Jezusit. Ata nuk i dinin Shkrimet dhe as nuk mbanin mend fjalĂ«t e Zotit qĂ« do tĂ« ngrihej pĂ«rsĂ«ri nga vdekja, prandaj ata folĂ«n pĂ«r TĂ« si njĂ« “i dĂ«shtuar” dhe kĂ«tu e quajtĂ«n Jezus. NĂ« qoftĂ« se Krishti nuk do tĂ« ishte ngjallur prej sĂ« vdekurish, shpresat e tyre, dhe jo vetĂ«m tĂ« tyret, por edhe tonat gjithashtu, do tĂ« ishin shkatĂ«rruar. Ai do tĂ« kishte qenĂ« thjesht Jezus. “Por tashti Krishti u ringjall prej sĂ« vdekurish, dhe Ă«shtĂ« fryti i parĂ« i atyre qĂ« kanĂ« fjetur” (1 Korintasve 15:20). Ai Ă«shtĂ« Krisht dhe Zot, jo vetĂ«m njeri i thjeshtĂ«, por PerĂ«ndia-njeri.

Ai Ă«shtĂ« Zot pĂ«r besimtarĂ«t. Me AtĂ« nuk duhet tĂ« pĂ«rdorim mbiemra. Ai nuk Ă«shtĂ« “i bekuari Jezus” apo “i Ă«mbli Jezus”. MegjithĂ«se i ka tĂ« gjitha kĂ«to, Ai Ă«shtĂ« Zoti Jezus Krisht! Kur lutemi, duhet tĂ« lutemi nĂ« emĂ«r tĂ« Krishtit dhe jo nĂ« emĂ«r tĂ« Jezusit.

B. Krishti.

Ne e kemi trajtuar nĂ« gjerĂ«si emrin “Krisht” ashtu siç Ă«shtĂ« pĂ«rdorur, por le tĂ« shtojmĂ« edhe kĂ«to hollĂ«si. Emri “Krisht” do tĂ« thotĂ« i vajosuri. Ky Ă«shtĂ« emri zyrtar i Birit tĂ« PerĂ«ndisĂ«. Kurdo qĂ« dĂ«gjojmĂ« fjalĂ«n “i vajosur”, kujtojmĂ« rrethanat nĂ« tĂ« cilat vajoseshin njerĂ«zit. DimĂ« gjithashtu qĂ« njerĂ«zit vajoseshin si mbretĂ«r, profetĂ« dhe priftĂ«r. “Pastaj Samueli i tha Saulit: ‘Zoti mĂ« ka dĂ«rguar qĂ« tĂ« tĂ« vajos mbret mbi popullin tĂ«nd, mbi Izraelin; tani dĂ«gjo fjalĂ«t e Zotit’” (1 Samueli 15:1). “Do ta vajosĂ«sh gjithashtu Jehun, birin e Nimshit, do tĂ« vajosĂ«sh pastaj Eliseun, birin e Shafatit nga Abel-Melohahu, si profet nĂ« vendin tĂ«nd” (1 MbretĂ«ve 19:16). “Zoti i foli akoma Moisiut, duke thĂ«nĂ«: ‘Merr Aaronin dhe bijtĂ« e tij bashkĂ« me tĂ«, rrobat, vajin e vajosjes, demin e vogĂ«l tĂ« flijimit tĂ« mĂ«katit, dy deshtĂ« dhe shportĂ«n e bukĂ«ve tĂ« ndorme … Pas kĂ«saj derdhi pak nga vaji i vajosjes mbi kokĂ«n e Aaronit dhe e vajosi pĂ«r ta shenjtĂ«ruar” (Levitiku 8:1,2,12).

1. Krishti Ă«shtĂ« vajosur profet. “VetĂ« Moisiu, nĂ« fakt, u tha etĂ«rve: ‘Zoti, PerĂ«ndia juaj do tĂ« ngjallĂ« pĂ«r ju njĂ« profet si unĂ« nga mesi i vĂ«llezĂ«rve tuaj; dĂ«gjojeni nĂ« tĂ« gjitha gjĂ«rat qĂ« ai do t’ju thotĂ«! Dhe do tĂ« ndodhĂ« qĂ« kushdo qĂ« nuk do ta dĂ«gjojĂ« atĂ« profet, do tĂ« shkatĂ«rrohet nĂ« mes tĂ« popullit” (Veprat e Apostujve 3:22-23).

2. Krishti Ă«shtĂ« vajosur prift. “Dhe duke pasur, pra, njĂ« kryeprift tĂ« madh qĂ« ka pĂ«rshkuar qiejtĂ«, Jezusin, Birin e PerĂ«ndisĂ«, le ta mbajmĂ« fort rrĂ«fimin tonĂ« tĂ« besimit. Sepse ne nuk kemi njĂ« kryeprift qĂ« nuk mund t’i vijĂ« keq pĂ«r dobĂ«sitĂ« tona, po njĂ« qĂ« u tundua nĂ« tĂ« gjitha ashtu si ne, por pa mĂ«katuar” (Hebrenjve 4:14-15).

3. Krishti Ă«shtĂ« vajosur mbret. “Dhe ja ti do tĂ« mbetesh shtatzĂ«nĂ« dhe do tĂ« lindĂ«sh njĂ« djalĂ«, dhe do t’ia vĂ«sh emrin Jezus. Ai do tĂ« jetĂ« i madh dhe do tĂ« quhet Bir i ShumĂ« tĂ« Lartit; dhe Zoti PerĂ«ndi do t’i japĂ« fronin e Davidit atit tĂ« tij; dhe do tĂ« mbretĂ«rojĂ« mbi shtĂ«pinĂ« e Jakobit pĂ«rjetĂ«, dhe mbretĂ«ria e tij nuk do tĂ« ketĂ« kurrĂ« tĂ« sosur” (Luka 1:31-33).

Në Ungjijtë Krishti është paraqitur si Mbret i Izraelit dhe tek Letrat si Kreu i Kishës.

C. Mesia.

“Ky gjeti mĂ« tĂ« parin vĂ«llanĂ« e vet, Simonin dhe i tha: ‘E gjetĂ«m Mesian qĂ« pĂ«rkthyer do tĂ« thotĂ«: Krishti’” (Gjoni 1:41). “Gruaja i tha: ‘UnĂ« e di se do tĂ« vijĂ« Mesia, qĂ« e quajnĂ« Krisht; kur tĂ« ketĂ« ardhur ai do tĂ« na kumtojĂ« çdo gjë’” (Gjoni 4:25). Mesia Ă«shtĂ« fjala hebraike me tĂ« njĂ«jtin kuptim Krisht, “I Vajosuri”. Dhiata e vjetĂ«r Ă«shtĂ« e mbushur me profeci tĂ« MesisĂ«, ndĂ«rsa Dhiata e re Ă«shtĂ« plot me pĂ«rmbushje tĂ« Krishtit. Dhiata e vjetĂ«r Ă«shtĂ« e shkruar nĂ« gjuhĂ«n hebraike, ndĂ«rsa Dhiata e re Ă«shtĂ« e shkruar nĂ« gjuhĂ«n greke.

D. Zoti.

Ky Ă«shtĂ« titulli i hyjnisĂ« sĂ« Krishtit, titulli i autoritetit. QĂ« tĂ« tre emrat e PerĂ«ndisĂ«, qĂ« gjenden nĂ« DhiatĂ«n e vjetĂ«r, janĂ« tĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« kĂ«tĂ« emĂ«r, Zot. NĂ« studimet e emrave tĂ« PerĂ«ndisĂ« pamĂ« se fjala “PerĂ«ndi” vjen nga fjala hebraike “Elohim”, qĂ« Ă«shtĂ« zyra e PerĂ«ndisĂ«; fjala “Zoti” ose “PerĂ«ndi” vjen nga fjala hebraike “Jehova”, qĂ« Ă«shtĂ« emri personal i PerĂ«ndisĂ« dhe fjala “Zot” ose “zot” vjen nga fjala hebraike “Adonai”, qĂ« do tĂ« thotĂ« mĂ«sues.

NĂ« DhiatĂ«n e re fjala “Zot” vjen nga fjala greke “kurios”, qĂ« Ă«shtĂ« pĂ«rkthyer si Zot, PerĂ«ndi, mĂ«sues dhe zotĂ«ri. Ky rast Ă«shtĂ« i barabartĂ« me Adonai (MĂ«sues), nĂ« DhiatĂ«n e vjetĂ«r. Krishti, Zoti Ă«shtĂ« MĂ«suesi ynĂ«. “Dhe ju zotĂ«rinj, bĂ«ni po kĂ«shtu ndaj tyre, duke i lĂ«nĂ« kĂ«rcĂ«nimet, duke ditur qĂ« i tyre dhe i juaji Zot Ă«shtĂ« nĂ« qiell dhe se tek ai nuk ka anĂ«si” (EfesianĂ«ve 6:9). “ZotĂ«rinj bĂ«ni ç’ështĂ« e drejtĂ« dhe e arsyeshme ndaj shĂ«rbĂ«torĂ«ve duke ditur se edhe ju keni njĂ« ZotĂ«ri nĂ« qiejt” (KolosianĂ«ve 4:1). Siç Ă«shtĂ« theksuar mĂ« sipĂ«r, titulli “Zot” pĂ«rfshin edhe emra tĂ« tjerĂ« pĂ«r PerĂ«ndinĂ«, tĂ« cilĂ«t janĂ« “Zot” ose “Jehovai”. Ne e dimĂ« qĂ« kjo fjalĂ« Ă«shtĂ« pĂ«rdorur edhe nĂ« DhiatĂ«n e re. Dhiata e re jep referime nga Dhiata e vjetĂ«r duke pĂ«rdorur fjalĂ«n “Zot”, ndĂ«rsa nĂ« DhiatĂ«n e vjetĂ«r Ă«shtĂ« fjala “Zot” ose “Jehova”. “Jezusi i tha: ‘Ă«shtĂ« shkruar gjithashtu: Mos e tundo Zotin [Dhiata e VjetĂ«r: Jehova], PerĂ«ndinĂ« tĂ«nd’” (Mateu 4:7). NĂ« kĂ«tĂ« varg shihet gjithashtu se emri “Elohim” (PerĂ«ndia) i vihet Zotit, qĂ« Ă«shtĂ« Zoti Jezus Krisht. PĂ«r shpĂ«tim, ne duhet tĂ« pranojmĂ« se Jezus Krishti Ă«shtĂ« Jehova, PerĂ«ndi dhe MĂ«sues. “Sepse po tĂ« rrĂ«fesh me gojĂ«n tĂ«nde Zotin [Jehova, PerĂ«ndi, MĂ«sues-tĂ« tre] Jezus, dhe po tĂ« besosh nĂ« zemrĂ«n tĂ«nde se PerĂ«ndia e ngjalli prej sĂ« vdekurish, do tĂ« shpĂ«tohesh” (RomakĂ«ve 10:9).

NĂ« qoftĂ« se e shpallim AtĂ« si Zot, [Jehova, PerĂ«ndi dhe MĂ«sues], atĂ«herĂ« pranojmĂ« qĂ« Ai na zotĂ«ron. Ai vendos pĂ«r ecjen dhe jetĂ«n tonĂ«. Ai ka tĂ« drejtĂ«n e Tij mbi ne dhe mbi gjithçka qĂ« kemi. Ne kemi njĂ« pĂ«rgjegjĂ«si tĂ« madhe ndaj Atij. Vullneti i Tij duhet tĂ« jetĂ« vullneti i jetĂ«ve tona. “Prandaj mos u bĂ«ni tĂ« pakujdesshĂ«m, por kuptoni cili Ă«shtĂ« vullneti i Zotit [Jezus Krisht: Jehova, PerĂ«ndi dhe MĂ«sues]” (EfesianĂ«ve 5:17). NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n mĂ«nyrĂ«, edhe nĂ« martesĂ«, njeriu duhet tĂ« jetojĂ« nĂ« vullnetin e Zotit Jezus Krisht. “Gruaja Ă«shtĂ« e lidhur pĂ«r sa kohĂ« rron burri i saj; por nĂ« qoftĂ« se i vdes burri, ajo Ă«shtĂ« e lirĂ« tĂ« martohet me cilin tĂ« dojĂ« veçse kjo punĂ« tĂ« bĂ«het nĂ« Zotin” (1 Korintasve 7:39). KĂ«to fjalĂ« marrin njĂ« kuptim edhe mĂ« tĂ« thellĂ« kur tĂ« kuptoni se njĂ« martesĂ« jo vetĂ«m duhet tĂ« jetĂ« mes tĂ« krishterĂ«ve, por ata duhet ta bĂ«jnĂ« kĂ«tĂ« vetĂ«m sipas vullnetit tĂ« PerĂ«ndisĂ«. Pas martesĂ«s, vullneti i Zotit duhet tĂ« kĂ«rkohet. “Ju bashkĂ«shorte, jini tĂ« nĂ«nshtruara bashkĂ«shortĂ«ve tuaj, ashtu si ka hije nĂ« Zotin” (KolosianĂ«ve 3:18). AsnjĂ« njeri nuk mund ta thĂ«rrasĂ« Jezusin Zot, pĂ«rveçse me anĂ« tĂ« FrymĂ«s sĂ« ShenjtĂ«, sepse mishi (mĂ«kati, natyra mishore) nuk e njeh Krishtin si Zot. “Prandaj ju bĂ«j tĂ« ditur se askush qĂ« flet nĂ« FrymĂ«n e ShenjtĂ«, nuk thotĂ«: ‘Mallkuar qoftĂ« Jezusi!’; edhe asnjĂ« nuk thotĂ«: ‘Jezusi Ă«shtĂ« Zot’; veçse nĂ« FrymĂ«n e ShenjtĂ«” (1 Korintasve 12:3).

E. Jezus Krishti.

Ky është një titull tjetër i Zotit, i cili është një kombinim me emrin e Tij personal (Jezus) dhe titullin e Tij zyrtar (Krisht). Theksi bie mbi fjalën e parë Jezus, domethënë, çfarë ishte Ai, kundrejt asaj që Ai është, pra, Jezusi, i cili njëherë e përuli Veten, ndërsa tani është i lartësuar.

F. Krishti Jezus.

Theksi Ă«shtĂ« edhe kĂ«tu mbi fjalĂ«n e parĂ«, Krisht, qĂ« do tĂ« thotĂ« Ai qĂ« u lartĂ«sua, u pĂ«rul mĂ« pĂ«rpara. “Kini nĂ« ju po atĂ« ndjenjĂ« qĂ« ishte nĂ« Krishtin Jezus; i cili edhe pse ishte nĂ« trajtĂ« PerĂ«ndie, nuk e çmoi si njĂ« gjĂ« ku tĂ« mbahej fort pĂ«r tĂ« qenĂ« barabar me PerĂ«ndinĂ«, por e zbrazi veten e Tij, duke marrĂ« trajtĂ« shĂ«rbĂ«tori, e u bĂ« i ngjashĂ«m me njerĂ«zit; dhe duke u gjetur nga pamja e jashtme posi njeri, e pĂ«ruli vetveten duke u bĂ«rĂ« i bindur deri nĂ« vdekje, deri nĂ« vdekje tĂ« kryqit” (FilipianĂ«ve 2:5-8).

G. Zoti Jezus Krisht.

Ky Ă«shtĂ« titulli me i plotĂ« i Zotit. “I bekuar qoftĂ« PerĂ«ndia, Ati i Zotit tonĂ« Jezus Krisht, qĂ« na bekoi me çdo bekim frymĂ«ror nĂ« vendet qiellore nĂ« Krishtin” (EfesianĂ«ve 1:3).

H. Unë Jam.

Ky Ă«shtĂ« njĂ« titull nga Dhiata e vjetĂ«r, i sjellĂ« nĂ« DhiatĂ«n e re. Jehovai iu shfaq Moisiut nĂ« ferrĂ«n qĂ« digjej dhe e urdhĂ«roi t’i thoshte Faraonit qĂ« t’i lejonte bijtĂ« e Izraelit tĂ« largoheshin nga toka e skllavĂ«risĂ«. “AtĂ«herĂ« Moisiu i tha PerĂ«ndisĂ«: ‘Ja kur tĂ« shkoj te bijtĂ« e Izraelit dhe t’u them: <<PerĂ«ndia i etĂ«rve tuaj mĂ« ka dĂ«guar te ju>>, po tĂ« jetĂ« se ata mĂ« thonĂ«: <<Cili Ă«shtĂ« emri i tij?>>, ç’pĂ«rgjijgje duhet t’u jap?’. PerĂ«ndia i tha Moisiut: ‘UNĂ‹ JAM AI QĂ‹ JAM’. Pastaj tha: ‘Do t’u thuash kĂ«shtu bijve tĂ« Izraelit: <<UNĂ‹ JAM-i mĂ« ka dĂ«rguar tek ju>>’” (Eksodi 3:13-14).

Zoti Jezus e quajti veten UNĂ‹ JAM kur ishte nĂ« kopshtin e GjetsemanisĂ«. “NdĂ«rsa turma kishte ardhur me heshta, pishtarĂ« dhe shpata, Zoti Jezus u doli pĂ«rpara t’i takonte duke i pyetur: “KĂ« kĂ«rkoni? Ata ju pĂ«rgjigjĂ«n: ‘Jezusin Nazareas’. Jezusi u tha atyre: ‘UnĂ« jam!’” (Gjoni 18:4-5). Kur Zoti shpalli qĂ« ishte i madhi “UnĂ« Jam”, çfarĂ« bĂ«nĂ« ata? “Sapo ai u tha atyre: ‘UnĂ« jam’, ata u zmbrapsĂ«n dhe ranĂ« pĂ«rdhe” (Gjoni 18:6). Edhe njĂ« pjesĂ« tjetĂ«r e FjalĂ«s sĂ« PerĂ«ndisĂ« nxjerr nĂ« pah faktin se Jezusi ishte i madhi UnĂ« Jam. “Jezusi u tha atyre: ‘NĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«, nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« unĂ« po ju them; para se tĂ« kishte lindur Abrahami, unĂ« jam’” (Gjoni 8:58). “Sepse tek ai banon trupĂ«risht gjithĂ« plotĂ«sia e HyjnisĂ«” (KolosianĂ«ve 2:9).

I. Biri i Perëndisë.

Ky Ă«shtĂ« titulli i Zotit pĂ«r lavdinĂ« dhe hyjninĂ« e tij personale. “Dhe engjĂ«lli duke u pĂ«rgjigjur i tha: ‘Fryma e ShenjtĂ« do tĂ« vijĂ« mbi ty dhe pushteti i ShumĂ« tĂ« Lartit do tĂ« tĂ« mbulojĂ« me hijen e vet; prandaj i shenjti qĂ« do tĂ« lindĂ« prej teje, do tĂ« quhet Bir i PerĂ«ndisë’” (Luka 1:35). “JudenjtĂ« iu pĂ«rgjigjĂ«n: ‘Ne kemi njĂ« ligj dhe sipas ligjit tonĂ« ai duhet tĂ« vdesĂ«, sepse e bĂ«ri veten Bir tĂ« PerĂ«ndisë’” (Gjoni 19:7). Shihni gjithashtu Gjoni 5:18. Zoti Jezus Ă«shtĂ« Biri i PerĂ«ndisĂ«. NjĂ« i krishterĂ« Ă«shtĂ« njĂ« bir i PerĂ«ndisĂ«. Zoti Jezus Ă«shtĂ« Biri i PerĂ«ndisĂ« nga marrĂ«dhĂ«nia dhe natyra, kurse njĂ« i krishterĂ« Ă«shtĂ« njĂ« bir i PerĂ«ndisĂ« me anĂ« tĂ« ripĂ«rtĂ«ritjes dhe birĂ«simit. Zoti Jezus ka qenĂ« Biri i PerĂ«ndisĂ« pĂ«r gjitha kohĂ«t dhe nĂ« pĂ«rjetĂ«si, por njĂ« i krishterĂ« bĂ«het njĂ« bir i PerĂ«ndisĂ« kur beson nĂ« Krishtin, Zotin.

J. Biri i Njeriut.

Ky duket sikur Ă«shtĂ« titulli mĂ« i pĂ«lqyer nga Zoti, emri me tĂ« cilin Ai e quajti Veten herĂ« pas here: “Por Jezusi i tha: ‘Dhelprat kanĂ« strofka dhe zogjtĂ« e qiellit fole; kurse Biri i Njeriut nuk ka ku ta mbĂ«shtesĂ« kokĂ«n’” (Luka 9:58).

Ky është titulli i Krishtit për Mijëvjeçarin. Kudo që është përdorur, është i lidhur me ardhjen e mbretërisë së sundimit të Zotit Jezus Krisht. Edhe në Dhiatën e Vjetër e njëjta gjë është e vërtetë. Disa njerëz e marrin këtë si argument, duke thënë që Ezekieli ka marrë mbi vete të njëjtin titull, bir njeriu. Megjithatë lexuesi mund t’u drejtohet pjesëve ku është përdorur. Aty flitet qartë për Mijëvjeçarin e Mbretërisë. Për shembull, në Ezekielin 37 është profecia e Luginës së Kockave të Thata: e gjithë shtëpia e Izraelit do të vijë në jetë përsëri kur Zoti do t’u profetizojë atyre që të kthehen në Tokën e Palestinës; ky do të jetë Mijëvjeçari.

Ky Ă«shtĂ« titulli i Zotit dhe jo i njeriut. Ju jeni njĂ« bir njeriu, por Ai Ă«shtĂ« Biri i Njeriut. Titulli “Bir i Njeriut” gjendet tetĂ«dhjetĂ« e tetĂ« herĂ« nĂ« DhiatĂ«n e Re, njĂ« herĂ« nĂ« Veprat, njĂ« herĂ« tek HebrenjtĂ« dhe dy herĂ« tek Zbulesa, si dhe tetĂ«dhjetĂ« e katĂ«r herĂ« tek ungjijtĂ«, por asnjĂ«herĂ« nĂ« Letrat. Letrat janĂ« tĂ« lidhura me kishĂ«n dhe jo me ardhjen e mbretĂ«risĂ« mijĂ«vjeçare. Krishti Ă«shtĂ« Mbreti i MbretĂ«risĂ«, por Kreu i KishĂ«s. PĂ«rderisa Kisha nuk Ă«shtĂ« MbretĂ«ria, as titulli i MijĂ«vjeçarit (Biri i Njeriut) pĂ«r Krishtin nuk gjendet nĂ« Letrat drejtuar Kishave.

K. Biri i Abrahamit.

Ungjilli sipas Mateut Ă«shtĂ« pĂ«rshkruar “si libri i breznisĂ« sĂ« Jezusit, bir i Davidit, bir i Abrahamit” (Mateu 1:1). “Dhe premtimet iu bĂ«nĂ« Abrahamit dhe pasardhjes sĂ« tij. Shkrimi nuk thotĂ«: ‘Dhe pasardhĂ«sve’, sikur tĂ« ishin shumĂ«, por tĂ« njĂ« tĂ« vetme: ‘Dhe pasardhjes sate’, pra Krishti” (Galatasve 3:16). Mesia (Krishti) do tĂ« ishte njĂ« judĂ©. Krishti ishte judĂ©, sepse ishte njĂ« Bir i Abrahamit, pra, ishte Mesia!

L. Biri i Davidit.

Ky Ă«shtĂ« titulli mbretĂ«ror i Zoti Jezus: “Kur dĂ«gjoi se ai qĂ« po kalonte ishte Jezusi Nazareas, filloi tĂ« bĂ«rtasĂ« dhe tĂ« thotĂ«: ‘Jezus, Bir i Davidit, ki mĂ«shirĂ« pĂ«r mua!’” (Marku 10:47).

M. Biri i Shumë të Lartit.

Ky Ă«shtĂ« njĂ« titull dallimi. “Ai do tĂ« jetĂ« i madh dhe do tĂ« quhet Bir i ShumĂ« tĂ« Lartit; dhe Zoti PerĂ«ndi do t’i japĂ« fronin e Davidit, atit tĂ« tij” (Luka 1:32).

N. Njeriu i dytë.

“Njeriu i dytĂ«” tregon qĂ« ishte njĂ« njeri pĂ«rpara Tij, vetĂ«m njĂ«, dhe ky njeri ishte Adami: “Njeriu i parĂ« i bĂ«rĂ« prej dheu, Ă«shtĂ« tokĂ«sor; njeriu i dytĂ« Ă«shtĂ« Zoti nga qielli” (1 Korintasve 15:47).

O. Adami i fundit.

“Adami i Fundit” tregon se nuk ka asnjĂ« njeri ta pasojĂ« AtĂ«. JanĂ« vetĂ«m dy njerĂ«z nĂ« regjistrat e PerĂ«ndisĂ«: Adami dhe Krishti. Si rrjedhim, bota Ă«shtĂ« e ndarĂ« nĂ« kĂ«to dy udhĂ«heqje: Adami dhe Krishti. TĂ« gjithĂ« janĂ« tĂ« Adamit nga lindja natyrore, ndĂ«rsa tĂ« Krishtit janĂ« vetĂ«m ata qĂ« kanĂ« provuar lindjen e re. “KĂ«shtu edhe Ă«shtĂ« shkruar: ‘Njeriu i parĂ«, Adami, u bĂ« shpirt i gjallĂ«; por Adami i fundit Ă«shtĂ« FrymĂ« qĂ« jep jetĂ«” (1 Korintasve 15:45).

P. Fjala.

“NĂ« fillim ishte Fjala dhe Fjala ishte pranĂ« PerĂ«ndisĂ«, dhe Fjala ishte PerĂ«ndi. Ai (fjala) ishte nĂ« fillim me PerĂ«ndinĂ«” (Gjoni 1:1-2). Ashtu si fjalĂ«t na shfaqin mendimet e padukshme tĂ« njeriut, ashtu edhe Fjala e dukshme (e gjallĂ«) shfaq para nesh PerĂ«ndinĂ« e padukshĂ«m.

Q. Emanuel.

“Ja, virgjĂ«resha do tĂ« mbetet shtatzĂ«nĂ« dhe do tĂ« lindĂ« njĂ« djalĂ«, tĂ« cilit do t’i vĂ«nĂ« emrin Emanuel, qĂ« do tĂ« thotĂ«: ‘Zoti me ne’” (Mateu 1:23). Siç na tregon Shkrimi, Emanuel do tĂ« thotĂ« “PerĂ«ndia me ne”. Kujtoni, pra, qĂ« Zoti Jezus Ă«shtĂ« Emanuel, PerĂ«ndia me ne. Ai kurrĂ« nuk do tĂ« na lĂ«rĂ«, kurrĂ« nuk do tĂ« na braktisĂ« (Hebrenjve 13:5-6).

R. Shpëtimtar.

“Sepse sot nĂ« qytetin e Davidit lindi pĂ«r ju njĂ« ShpĂ«timtar, qĂ« Ă«shtĂ« Krishti Zoti” (Luka 2:11). Nuk lindi njĂ« ndihmĂ«s, por lindi njĂ« ShpĂ«timtar!

S. Rabi.

Kjo fjalĂ« me burim nga hebraishtja do tĂ« thotĂ« mĂ«sues. “Por Jezusi u kthye dhe, kur i pa se po e ndiqnin, u tha atyre: ‘Ç’kĂ«rkoni?’. Ata i thanĂ«: ‘Rabi (qĂ« pĂ«rkthyer do tĂ« thotĂ« ‘mĂ«sues’), ku banon?’” (Gjoni 1:38).

T. Rabboni.

Ă«shtĂ« e njĂ«jta fjalĂ« si “rabi”, por vjen nga gjuha kaldease. “Jezusi i tha: ‘Mari!’. Dhe ajo atĂ«herĂ« u kthye dhe i tha: ‘Rabboni!’, qĂ« do tĂ« thotĂ«: MĂ«sues” (Gjoni 20:16).

U. MĂ«sues.

“FarisenjtĂ« kur e panĂ« kĂ«tĂ«, u thanĂ« dishepujve tĂ« tij: ‘Pse MĂ«suesi juaj ha bukĂ« me tagrambledhĂ«sit dhe me mĂ«katarĂ«t?’ (Mateu 9:11). Kuptimi kĂ«tu Ă«shtĂ« UdhĂ«zues. Ideja e ZotĂ«ruesit nuk ofrohet kĂ«tu, si nĂ« fjalĂ«n “Zot” (Adonai). Bota sot e pranon qĂ« Jezusi Ă«shtĂ« njĂ« MĂ«sues i madh (UdhĂ«zues), por nuk e kanĂ« AtĂ« si Zot. Zoti Jezus nuk Ă«shtĂ« thjesht UdhĂ«zuesi ynĂ«: Ai Ă«shtĂ« PerĂ«ndia ynĂ«, Jehovai ynĂ«, Zoti ynĂ«!