jump to navigation

Kualitetet e supozuara të Kuranit

Postuar tek: Mbi Kuranin

Duke vazhduar më tutje, ne kemi të bëjmë me vetë librin, dhe pyesim se nëse kualitetet e supozuara të tij i japin të drejtë në deklarimin e pozitës unike krahas me Shkrimet e mëparshme.

Shenjtëria e Kuranit

PĂ«rderisa myslimanĂ«t mbajnĂ« njĂ« shikim tĂ« lartĂ« pĂ«r tĂ« gjitha Shkrimet, duke pĂ«rfshirĂ« DhiatĂ«n e Re dhe tĂ« VjetĂ«r, ata insistojnĂ« nĂ« pozitĂ«n unike dhe supreme tĂ« Kuranit, duke deklaruar epĂ«rsinĂ« mbi tĂ« gjitha e tjera, sepse sipas tyre, “kurrĂ« nuk Ă«shtĂ« shkruajtur nga njerzit dhe kurrĂ« nuk Ă«shtĂ« njullosur me mendime apo stile njerzore”. Ashtu siç kemi pĂ«rmĂ«ndur mĂ« herĂ«t, shpesh referohet si “NĂ«na e Librave” (e marrĂ« nga sura 43:3).

Pasi që Kurani është një libër aq shumë i nderuar, për këtë trajtohet sikur të ishte i shenjtë në vete. Hetimet në burimet e saj konsiderohen si blasfemi. Në shumicën e xhamive në të cilën kam shkuar, asnjera nuk do të lejonte që Kurani të prekte dyshemenë. Në vënd të saj, secili individ është i shtyrë që të përdor mbajtëse të librit të dekuruar bukur, për ta vendosur Kuranin, përderisa ata lexojnë përmbatjen e tij. Shokët e mi myslimanë janë tmerruar kur kanë kuptuar se të krishterët jo vetëm se e rendisin Biblën afër librave më pak të rëndësishme, por ata edhe shkruajnë të dhëna në, marginat e saj.

Fuksioni i Kuranit atëhere duket se është në kundërshtim me atë të Biblës. Kjo nxjerrë jashtë edhe një dallim të qartë në mes të pikpamjeve mbi zbulesën e të dy besimeve.

Merrni shĂ«mbullin e njĂ« njeriu tĂ« moshuar tĂ« cilin e takova nĂ« xhaminĂ« e PensilvanisĂ«, i cili ishte i respektuar pĂ«r arsye tĂ« aftĂ«sisĂ« sĂ« tij pĂ«r tĂ« cituar vargje pĂ«rmendĂ«sh nga Kurani, dhe kishte titullin hafuz, por ende nuk e kam atĂ« duke udhĂ«hequr ndonjĂ« diskutim kuranor, njĂ« arabi saudit tĂ« ri iu Ă«shtĂ« dhĂ«nĂ« kjo pĂ«rgjegjĂ«si. Kur e pyeta, “pse?” mĂ« Ă«shtĂ« thĂ«nĂ« se zotĂ«riu i moshuar nuk kuptonte arabisht mirĂ« (tĂ« mbajturit mĂ«nd nuk komandon kuptimin). Isha i shokuar kur kuptova se njeriu i cili kishte kaluar vite pĂ«r tĂ« mĂ«suar pĂ«rmĂ«ndĂ«sh Kuranin, ende nuk kishte urti pĂ«r tĂ« kuptuar pĂ«rmbatjen e mesazheve. AtĂ«here s’ështĂ« pĂ«r tu çuditur, se pse myslimanĂ«t nuk kanĂ« aq shumĂ« dĂ«shirĂ« pĂ«r t’i pĂ«rkthyer librat e tyre mĂ« tĂ« shenjta. Merita Ă«shtĂ« gjetur nĂ« leximin rutinor tĂ« Kuranit nĂ« Arabisht pĂ«r memorizim, dhe jo nĂ« porosi tĂ« tij.

Një shëmbull tjetër është se një nga shokët e mi këtu në Londër i cili e konsideronte Kuraninn si esenca e bukurisë, dhe ofroi sure të veçanta si shembuj. Por ende, kur unë kërkoja që ta përkthej tekstin ai nuk mundej. Disa studentë pakistanezë në universitetin ku unë shkoja, mund të citonin vargje të posaçme, admironin bukurinë e tekstit, por kishin shumë vështirësi në sqarimin e kuptimit të tyre.

Këtu pra kemi çelsin i cili u drejtohet dallimeve mes shkrimeve të krishtere dhe myslimane. Në botën myslimane, talismanët e lëkurës të cilët e mbajnë në trup shiten jashtë xhamive (nganjëherë të quajtura Giri-giri). Mbrenda këtyre talismanëve mund të gjejmë pjesë të paluara prej letre të cilat përmbajnë të shkruajtur ndonjë ajet apo varg nga Kurani. Këto vargje supozojnë se kanë fuqi për t’i mbrojtur nga e keqja dhe sëmundjet.

Për këta myslimanë shkronjat e Kuranit janë të mbushura/frymëzuara me fuqi supernatyrore. Krishterimi qëndron kundër kësaj pikpamje të fjalës së shkruar të Perëndisë. Ne besojmë se fuqia dhe autoriteti për shkrimin nuk vjen nga letra në të cilin është e shkruar por nga fjalët të cilat e shprehë. Ne besojmë thjesht se Bibla është dëshmi e zbulesës së Perëndisë tek njerzimi, dhe nuk është e shenjtë në vetvete. Është një tekst i cili duhet të lexohet dhe studiohet, sikurse një libër që lexohet dhe studiohet në shkollë. Për këtë, rëndësia e saj gjendet në përmbajtjen e saj, se në faqet fizike të saj sikur gazetat që lexohen dhe hudhen, edhe pse lajmet të cilat i përmban mund të mbesin të vulosura në mëndjen e lexuesve për vitet që vijnë.

Ndoshta, kritikat e myslimanëve se të krishterët e keqpërdorin Biblën është rezultat i keqkuptimit të qëllimit të saj. Sapo të kuptojmë rëndësinë e shkrimit asgjë më shumë se një depo e fjalës së Perëndisë, atëhere ne mund të kuptojmë se të krishterët nuk ndiejnë asnjë urdhër kundër shkruaarjes në margjinat, ose kundër vendosjes së saj në dysheme (edhe pse shumë të krishterë nuk do të donin që ta bëjnë një gjë të tillë për shkak të respektit që ka në porosinë e saj). Pikpamjet e shumta për Kuranin barten edhe në sfera të tjera gjithashtu, disa nga të cilat do t’i diskutojmë.

Stili superior i tij

Shumë myslimanë pohojnë se superioriteti i Kuranit mbi të gjitha zbulesat e tjera është pikërisht se ka stil letrar të sotisfikuar. Ata citojnë suret 10:37-38, ose 2:23, ose 17:88 të cilat thonë:

Ata do tĂ« thonĂ« se ‘Muhamedi e trilloi atĂ«? PĂ«rgjigja “Sillni pra ju njĂ« kaptinĂ« tĂ« ngjashme me kĂ«tĂ«, madje thirrni kĂ« tĂ« doni nĂ« ndihmĂ«, pos Allahut, po qĂ« jeni tĂ« drejtĂ« nĂ« atĂ« qĂ« thoni”.

Kjo mburrje përsëritet edhe në hadithe (Mikshat III, fq.664) e cila thotë

“Kurani Ă«shtĂ« mrekulli e madhe nga mrekullitĂ« e botĂ«s. Sikur ky libĂ«r nuk ka edhe ndonjĂ« tjetĂ«r nĂ« botĂ«, pĂ«r nga mĂ«nyra e stilit, diskursit, retorikĂ«s, mendimeve, melodisĂ«, rimĂ«s si dhe ligjeve qĂ« rregullojnĂ« fatin e njerzimit”.

Prandaj myslimanĂ«t duke parĂ« se nuk ka ndonjĂ« evidencĂ« litrare tĂ« njgjashme, kjo siguron se Kurani Ă«shtĂ« “mrekulli e dĂ«rguar prej PerĂ«ndisĂ«, dhe nuk Ă«shtĂ« shkruar thjesht nga asnjĂ«ri prej njerzĂ«ve”. Ironikisht tani e dimĂ« se shumĂ« tregime dhe pasazhe nĂ« Kuran janĂ« marrĂ« nga dokumentet apofrike me origjinĂ« hebreje dhe zoroastiane tĂ« shekullit tĂ« dytĂ«, pas K nganjĂ«herĂ« fjalĂ« pĂ«r fjalĂ«, e nganjĂ«herĂ« ide pĂ«r ide (do tĂ« diskutohet mĂ« vonĂ«). PĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur kĂ«tĂ« besim tĂ« lartĂ«suar nĂ« shkrimin e tyre, shumĂ« pĂ«rkthyes kuranorĂ« kanĂ« njĂ« prirje pĂ«r t’i mveshur pĂ«rkthimet e tyre nĂ« njĂ« stil i cili Ă«shtĂ« mjaft arkaik dhe “fjalĂ«madh”, kĂ«shtu qĂ« pĂ«r njĂ« numĂ«r personazhesh duhet tĂ« pĂ«rdorim fjalorĂ«t pĂ«r tĂ« shqyrtuar kuptimin e tyre. Por, kĂ«to pĂ«rkthime para qindra viteve nuk janĂ« konceptuar.

Kjo parafësisht është një taktikë e përkthyesve për t’i dhënë tekstit një shfaqje dinjiteti dhe vjetërsie për të cilin, ata shpresojnë, se do të ushtrojnë kthimin e inspirimit të besueshmërisë. Në përgjigje ne duhet të pyesim se a mundet që Kurani të konsiderohet si i shkruar nga një njeri, përderisa ne e dimë se Kuranin të cilin e kemi sot nuk është shkruar nga Muhamedi por është përmbledhur dhe më pas është kopjuar nga një grup njerëzish 14 deri 20 vjet me vonë, dhe këta kanë marrë atë çfarë kanë gjetur në kujtesën e tyre, po ashtu edhe vargjet të cilat kanë qënë të shkruara në eshtra, gjethe dhe gurë e pastaj ata i dogjën të gjitha dëshmitë e ndonjë kopjeje tjetër.

Ku është mrekullia në atë?. Kërkimet më të vona po e çrrënjosin këtë teori. Sipas të dhënave më të fundit, Kurani nuk ishte dokumenti i plotë i dhënë Muhamedit. Shumë nga ajo që është përfshirë në Kuran kanë qënë shtojca të cilat ngadalë janë shtjelluar gjatë periudhës së viteve 150-200, derisa e bënë një kanun diku në shekullin e tetë apo të nëntë. Nëse kjo është e vërtetë, dhe duket se është teoria më e mirë dhe e cila është më e azhuruara atëhere autoriteti i Kuranit si mrekuli e dërguar poshtë nga parajsa është vërtet shumë i dobët, i pamjaftueshëm.

Por për hir të argumentit, le të pyesim nëse Kurani mund të konsiderohet unik në llojin dhe përmbatjen e tij. Logjika e pohuar për të qënë Kurani unik sipas Dr. Anis Shorrosh është i paligjshëm: Nuk e dëshmon me insperimin e tij sesa fuqinë e një burri që demostron mënçurinë e tij, apo bukuria e gruas, virtytin e saj. Një libër gjukohet drejt vetëm nga mësimet, parimet dhe përmbatja, e jo nga arti i të folurit bukur, elegancës apo fuqisë poetike (Shorrosh 1988:192).

MĂ« tutje, dikush duhet tĂ« pyes se çfarĂ« kriteresh janĂ« pĂ«rdorur pĂ«r tĂ« matur njĂ« pjesĂ« letrare kundĂ«r tjetrĂ«s. NĂ« çdo gjuhĂ« tĂ« shkruar duhet tĂ« jetĂ« “pjesĂ« mĂ« e mirĂ«” e literaturĂ«s. Merrni p.sh vedat indiane (1,000-1,500 para K), apo poezitĂ« gojore nĂ« greqisht, IliadĂ«n dhe Odisen nga Homeri, apo Epin e Gilgameshit, Kodin e Hummurabit dhe Librin e tĂ« Vdekurve nga Egjipti, tĂ« gjitha kĂ«to qĂ« konsiderĂ«hen si kryevepra klasike, dhe tĂ« gjitha kĂ«to i paraprinĂ« Kuranit.

Për më tutje: A do ti krahasonim veprat e Shekspirit me Kuranin? JO! Ato janë plotësisht të zhanreve të ndryshme. Edhe pse shumë pak njerëz nuk pajtohen me faktin se dramat dhe sonetet e Shekspirit janë më të mirat në gjuhën angleze, askush nuk do të pohonte se për këtë edhe ishin hyjnore. Për të treguar kotësinë e një argumenti të tillë, nuk duhej të merrnim një person të mrekullushëm për të cituar veprat klasike në një përgenjishtrim. Ato do të mund të përdornin shëmbuj si lutja e shkruar nga Francis i Assist (nga shekulli i 12), apo lutja e Tomas Aquinas (në shekullin e 13), apo një pjesë nga Shkrimi ynë, si Psalmi 23 apo ndonjë psalm tjetër, apo madje shëmbëlltyrat tek Ungjilli i Gjonit, apo evidencat e nderlikuara tek Letra e Romakëve, apo kapitulli mbi dashurinë tek 1 Korintasve 13.

Të gjitha këto do ti deklaronin Kuranit se janë më superiore. Ne i njohim të gjithë aotorët e këtyre pjesëve të literaturës, të gjithë ishin njerëz të përulur; njerëz të cilët do të rrënjqetheshin po qe se ne do t’i konsideronim shkrimet e tyre disi të lartësuara sikur të jenë hyjnore. Për ti bërë këto dallime më të qarta, krahaso për shëmbull:

  1. Suren 76:29:30 (apo 16:93) dhe 1 Timoteun 2:4, Luka 15:3-4, Gjoni 10:14,18;
  2. Suren 111 dhe lutja e Francisit të Assisit (shiko Nehls, të Krishterët pyesin mysliamnët, shembulli 11, faqe 75);
  3. Suren 4:74,84; 5:33; 48:16-17 dhe Mateu 5:3-12;
  4. Suren 109 dhe Psalmi 23;
  5. Suren 24:2 dhe Gjoni 8:3-12;
  6. Suren 2:222-223; 4:11,24,34,176 dhe Efesianëve 5:22-25;
  7. Suren 9:29 dhe 1 Korintasve 13:4-7;
  8. Suren 33:35, 56-57 dhe Mateu 20:25-28;
  9. Suren 55:46-60; 56:22-26,35-38 dhe Zbulesa 21:1-8; 22-27; 22:1-6.

Ju mund tĂ« ndjeni se selektimi i sureve nuk kanĂ« qĂ«nĂ« me citatet nga Bibla dhe lutja, dhe kemi tĂ« drejtĂ«. Por duhet tĂ« mbani mĂ«nd se deklarimi i Kuranit Ă«shtĂ« “tĂ« prodhoj kapituj tĂ« njgjashĂ«m”. NjĂ« kapitull do tĂ« nĂ«nkuptonte çfarĂ«do kapitulli, dhe natyrisht siç i kam bĂ«rĂ« kĂ«tu ata kapituj tĂ« cilĂ«t janĂ« tĂ« njgjashĂ«m nĂ« lloj nĂ« pĂ«rmbajtje. Jam nĂ« dijeni se e kundĂ«rta mund tĂ« bĂ«hej, se tekstet biblike do tĂ« mund tĂ« merrnin dhe tĂ« kundĂ«rvihen nĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« njgjashme, po pĂ«r çfarĂ« qĂ«llimi? Ne nuk bĂ«jmĂ« deklarata ashtu siç bĂ«n Kurani, se Bibla Ă«shtĂ« superiore nĂ« tĂ« gjitha pjesĂ«t e literaturĂ«s. NĂ« fakt shumĂ« deklarata dhe njgjarje tĂ« pĂ«rshkruara nĂ« BibĂ«l janĂ« shĂ«nime historike, duke pĂ«rfshirĂ« citatet e shqiptuara nga kundĂ«rshtarĂ«t e PerĂ«ndisĂ«, tĂ« cilĂ«t nuk e reflektojnĂ« patjetĂ«r pĂ«lqimin, mendimin dhe vullnetin e PerĂ«ndisĂ«.

Të nxjerrura nga konteksti tekstet e tilla mund dhe janë keqpërdoruar shumë spesh për të mbështetur vetëm një pamje apo mendim. Qellimi ynë këtu është që ta konsiderojmë se nëse Kurani në të vërtetë ka llojin superior, i atillë që është unik mes shkrimeve të Perëndisë. Nga ajo që dini tani, atëherë, ju duhet të vendosni.

Kualitetet letrare të Kuranit

Për çfarë kualitete të supozuara letrare të Kuranit bëhet fjalë? Përderisa të krishterët dhe folësit sekularë arabë ka të njgjarë se i çmojnë kualitetet poetike të Kuranit, mirpo kushdo që ka një njohuri rreth Biblës dhe rreth Kuranit që të lexojë do ta kuptojë menjëherë se ka të bëjë me një literaturë plotësisht ndryshe me atë të Biblës.

Bibla përmban më shumë rëfime historike, përderisa Kurani përmban shumë pak. Bibla na sqaron çdo terminologji dhe territor të panjohur, kurse Kurani hesht. Në fakt, vetë struktura e Biblës, që përmban librarinë nga 66 libra, të shkruara për 1,500 vjet, zbulon se është renditur sipas kronologjisë, subjektit dhe temës.

Në anën tjetër Kurani lexohet si një grumbullim i deklaratave dhe ideve konfuze dhe në rrëmujë, të ndërhyra shumë shpesh me disa marrëdhënie të vogla në kapituj dhe vargje paraprirës. Shumë sekularë pranojnë se është aq e rastësishme se në përmbatjen e Kuranit kërkohet të bëhet çmos që të deportohet nëpër të! Shkollari sekular gjermani Solomon Reinach në analizat e tij të ashpëra, thotë:

“Nga pikpamja letrare, Kurani ka shumĂ« pak merita. Recitimi, pĂ«rsĂ«ritja, kamallĂ«ku, mungesa e logjikĂ«s dhe e kohĂ«rencĂ«s goget nga tĂ« gjitha anĂ«t e lexuesit e papĂ«rgatitur. Ă‹shtĂ« nĂ«nçmuese pĂ«r intelektin njerzor pĂ«r tĂ« menduar se kjo literaturĂ« mediokre ka qĂ«nĂ« subjekt i njĂ« numri tĂ« madh komentarĂ«sh, dhe miljona njerĂ«z ende janĂ« duke humbur kohĂ« duke absorbuar atĂ«”. (Reinach 1932:176)

McClintock dhe enciklopedia e Strongut konkludojnë këtë:

Çështja e Kuranit është tepër jokohërente dhe moralizuese, libër që dukshëm është pa rënditje logjike të mendimeve si e tëra ashtu edhe në pjesët e saj. Kjo pajtohet me mënyrën e parregullsisë dhe parëndësisë në të cilën thuhet se është dërguar. (McClintock dhe Strog 1981:151).

Madje edhe shkollari mysliman Dashti ankohet për defektet letrare të Kuranit, duke thënë:

“FatkeqĂ«sisht Kurani ka qĂ«nĂ« i redaktuar dhe pĂ«rmbatja e saj Ă«shtĂ« organizuar nĂ« mĂ«nyrĂ« shumĂ« tĂ« topituar”.

Ai konkludon se:

“TĂ« gjitha studentĂ«t e Kuranit pyesin se pse redaktorĂ«t nuk kanĂ« pĂ«rdorur metodat e natyrshme dhe logjike pĂ«r rĂ«nditjen e zbulimeve sipas datave, siç ishte nĂ« kopjen e tekstit tĂ« humbur tĂ« ‘Ali ibn Talebit’ (Dashti 1985:28).

Duke lexuar Kuranin, do të zbuloni se të 114 suret jo vetëm që kanë emra të çuditshëm për tituj (si Lopa, Bleta, Plaçkat, apo Shpella), por sistemimi i tyre nuk është i renditur në mënyrë kronologjike. Madhësia apo gjatësia kanë të bëjnë me shumë me sekuencat e sureve sesa me ndonjë faktor tjetër, duke filluar me suret më të gjata dhe duke mbaruar tek ato më të shkurta. Edhe përbrënda të njëjtës sure gjejmë kronologji të përzier. Asaj kohe, brënda të njëjtës sure u bë një përzierje e zbulimeve mekiane (Meka) dhe mediane (Medina) kështu që edhe madhësia nuk është e pagabueshme në datimin e tyre.

Një problem tjetër është ai i përsëritjes. Kurani është paracaktuar të mësohet përmëndësh nga njerzit analfabet dhe joedukat pasi që ata nuk mund ta lexonin. Për këtë angazhohet në principet e përsëritjes së pafund të njëjtit material vazhdimisht (Morey 1991:110) E tërë kjo i shpie në konfuzion lexuesit fillestar, dhe jep rritje në dyshimet në lidhje me kualitetet letrare të mburrura të Kuranit.

NĂ« kontrast me BiblĂ«n, e cila Ă«shtĂ« shkruar disa qindra vjet mĂ« parĂ« nga autorĂ« tĂ« ndryshĂ«m, dhe rrjedh lehtĂ« qĂ« nga krijimi i botĂ«s deri tek profecitĂ« nĂ« lidhje me fundin e universit. Kurani qĂ« supozohet tĂ« jetĂ« i shkruar vetĂ«m nga njĂ« njeri, Muhamedi, gjatĂ« njĂ« periudhe prej 20 vitesh, duket se s’ka arritur askund dhe flet jashtĂ« çështjeve tĂ« tij personale dhe politike dhe tĂ« shoqĂ«ruesve tĂ« tij nĂ« njĂ« kohĂ« tĂ« veçantĂ« tĂ« historisĂ«. Pa kurrfarĂ« lidhje logjike mes njĂ« sure me tjetrĂ«n nĂ« rradhĂ«, sura Ă«shtĂ« mbetur e pakompletuar, duke pritur qĂ« tregimi tĂ« jep pak kuptim. Nuk Ă«shtĂ« çudi qĂ« pak veta i gjen se vĂ«shtirĂ« e marrin seriozisht atĂ« çfarĂ« deklaron hadithi, se Kurani Ă«shtĂ« “libĂ«r qĂ« nuk ia kalon asnjĂ« tjetĂ«r nĂ« botĂ«”, i denjĂ« pĂ«r kah insperimit hyjnor?

Arabishta e pastër e Kuranit

MyslimanĂ«t besojnĂ« se gjuha arabe Ă«shtĂ« gjuha e Allahut. Ata gjjithashtu besojnĂ« se pasi Kurani Ă«shtĂ« pĂ«rfekt Ă«shtĂ« edhe prezantimi i saktĂ« i fjalĂ«s sĂ« Allahut. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye vetĂ«m Kurani na arabisht konsiderohet si autoritet. PĂ«r kĂ«tĂ« edhe nga ata tĂ« cilĂ«t nuk flasin arabisht kĂ«rkohet qĂ« ta lexojnĂ« dhe mĂ«sojnĂ« pĂ«rmĂ«ndĂ«sh Kuranin nĂ« gjuhĂ«n arabe, pasi qĂ« pĂ«rkthimi kurrĂ« nuk di t’ia arrinte tĂ« zĂ«vĂ«ndĂ«sojĂ« gjuhĂ«n e Allahut. Pra a Ă«shtĂ« Kurani dokument arab pĂ«r çfarĂ« myslimanĂ«t deklarojnĂ« tĂ« jetĂ«? PĂ«rgjigja Ă«shtĂ« e qartĂ« “JO!”. Ka shumĂ« fjalĂ« tĂ« huaja apo fraza tĂ« cilat janĂ« tĂ« pĂ«rdorura nĂ« Kuran, disa nga ato i kanĂ« fjalĂ«t e pĂ«rafta nĂ« arabisht, e disa nuk i kanĂ«.

Artur Jeffry, në librin e tij Fjalori i Huaj në Kuran, ka përmbledhur diku rreth 300 faqe që kanë të bëjnë me fjalët e huaja në Kuran, që shumë prej tyre duhet të kenë qënë përdorur edhe para Kuranit në arabisht, por një numër i madh i fjalëve duhet të ketë qënë përdorur fare pak para se të përfshiheshin në Kuran.

Dikush mund tĂ« pyesin se pse janĂ« huazuar kĂ«to fjalĂ«, pĂ«rderisa kjo krijon dyshim se nĂ«se “gjuha e Allahut” Ă«shtĂ« mjaft e aftĂ« pĂ«r t’i sqaruar dhe zbuluar tĂ« gjitha ato qĂ« kishte pĂ«r qĂ«llim Allahu. Disa nga fjalĂ«t e huaja pĂ«rfshijnĂ«:

  1. Faraon: fjalë egjiptiane e cila nënkupton mbret apo sundimtar, e cila është përmëndur 84 herë në Kuran.
  2. Adam dhe Eden: fjali akadiane tĂ« cilat janĂ« tĂ« pĂ«rsĂ«ritura 24 herĂ«. NjĂ« tĂ«rm mĂ« korrekt pĂ«r “Adam” nĂ« arabisht do tĂ« ishte Basharan ose insan, nĂ«nkupton “njerĂ«zim”, pĂ«r “Eden” nĂ« arabisht do tĂ« ishte fjala janna, e cila nĂ«nkupton “kopsht”.
  3. Abraham (nganjëherë e regjistruar si Ibrahim): rrjedh nga gjuha arisiane. Fjala korrekte e përafërt arabe do të kishte qënë Abu Rahem.
  4. Fjali persiane, Harrot dhe Maroot janĂ« emra persianĂ« pĂ«r engjĂ«jt. Shirat nĂ«nkupton “shtegu” dhe e ka fjalĂ«n e parafĂ«rt arabe qĂ« Ă«shtĂ« Altareq. Hoor nĂ«nkupton “dishepull” dhe e ka fjalĂ«n e parafĂ«rt arabe qĂ« eshtĂ« Tilmeeth. Xhin nĂ«nkupton “demonĂ«t e mirĂ« apo tĂ« kĂ«qinj” dhe e ka fjalĂ«n e pĂ«rafĂ«rt nĂ« arabisht Ruh. Firdaus nĂ«nkupton “qiell/parajsa mĂ« e lartĂ« apo e shtatĂ«” dhe e ka fjalĂ«n e pĂ«rafĂ«rt qĂ« Ă«shtĂ«, Jannah. Taboot, taglouth, Zakat, Malakout tĂ« gjitha kĂ«to janĂ« fjalĂ« siriane tĂ« cilat janĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« Kuran.
  5. Fjali hebreje: Heber, Sakinah, Maoon, Taurat, Jehannin, Tufan (përmbytja) të gjitha këto janë fjalë hebreje të cilat janë përfshrië në Kuranin arabisht.
  6. Fjali greke: Ingjil qĂ« ka nĂ«nkupton “ungjill” Ă«shtĂ« huazuar, edhe pse e ka fjalĂ«n e parafĂ«rt nĂ« arabisht, Bisharah.
  7. Iblis nuk është në arabisht, por korrupcion i fjalëve greke, djajtë.
  8. Aramishtja e krishtere: Qiyama është fjalë aramike që nënkupton rinjgjalljen
  9. Etiopishte e krishterë: Malak (2:33) është fjalë etiopiane që nënkupton engjëll.