jump to navigation

Kapitulli 2: Bibla dhe Kur’ani

Postuar tek: Pse të ndjekësh Jezusin?

Ă‹shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« dihet se edhe Kur’ani e konsideron BiblĂ«n si fjalĂ«n e PerĂ«ndisĂ«. PerĂ«ndia Ă«shtĂ« ai qĂ« zbuloi Shkrimet. Termi i zakonshĂ«m nĂ« Kur’an pĂ«r shkrimet e mĂ«parshme Ă«shtĂ« ‘al-kitab’ (libri), dhe hebrenjtĂ« e tĂ« krishterĂ«t njihen si ‘Ahlul Kitab’ (njerĂ«zit e librit). Termat e mĂ«poshtĂ«m janĂ« pĂ«rdorur, gjithashtu, si referim pĂ«r BiblĂ«n:

1. Tevrati - Tora, pesë librat e parë të Biblës
2. Zaburi - Psalmet
3. Sahaif-e-anbia - librat e profetëve
4. lnxhili - Ungjilli, Dhiata e Re.

Si nĂ« terminologjinĂ« islame ashtu edhe nĂ« atĂ« tĂ« krishterĂ«, fjala ‘Tora’ i referohet kryesisht zbulesĂ«s qĂ« iu dha Moisiut. SidoqoftĂ«, kjo fjalĂ« Ă«shtĂ« pĂ«rdorur pĂ«r tĂ« pĂ«rshkruar tĂ« gjithĂ« totalin e shkrimeve hebraike (jehude), qĂ« nga krishterĂ«t njihen si Dhiata e VjetĂ«r. NĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« ngjashme, ‘Inxhili’ (Ungjilli) pĂ«rdoret pĂ«r t’iu referuar pĂ«rmbledhjes sĂ« Shkrimeve tĂ« Shenjta, tĂ« cilat tĂ« krishterĂ«t i quajnĂ« Dhiata e Re.

Kur’ani thekson se Tevrati, Zaburi, Sahaifi dhe Inxhili janĂ« tĂ« tĂ«rĂ« libra tĂ« PerĂ«ndisĂ«; fjala, drita dhe ‘furqani’ (kriteri) i tij. Me fjalĂ« tĂ« tjera, mbi kĂ«to do tĂ« bazohet gjykimi i PerĂ«ndisĂ« pĂ«r njerĂ«zit.1 Kur’ani mbĂ«shtet karakterin universal tĂ« Tevratit dhe tĂ« Inxhilit dhe cilĂ«son qĂ« Inxhili dhe Tevrati janĂ« njĂ« udhĂ«rrĂ«fim pĂ«r gjithĂ«secilin, ‘dritĂ« pĂ«r njerĂ«zimin, udhĂ«zim e mĂ«shirë’. 2

Inxhili si standard

TĂ« krishterĂ«ve u Ă«shtĂ« mĂ«suar qĂ« tĂ« gjykojnĂ« sipas Inxhilit, “QĂ« ithtarĂ«t e Inxhilit tĂ« gjykojnĂ« sipas asaj qĂ« Allahu e zbriti nĂ« tĂ«. E kush nuk gjykon sipas asaj qĂ« Allahu e zbriti, tĂ« tillĂ« janĂ« mĂ«katarĂ«”.3 A do t’i urdhĂ«ronte Kur’ani tĂ« krishterĂ«t, qĂ« tĂ« gjykonin sipas Inxhilit, nĂ«se do tĂ« kishte arsye pĂ«r tĂ« besuar qĂ« Inxhili nuk ishte i besueshĂ«m nĂ« çdo detaj?

Fjala e Perëndisë nuk ndryshon kurrë

Kur’ani shpall se askush nuk mund tĂ« ndryshojĂ« fjalĂ«n e PerĂ«ndisĂ«, (Ky Ă«shtĂ«) Ligj i Allahut qĂ« Ă«shtĂ« i kahershĂ«m dhe ndĂ«r tĂ« parĂ«t, nĂ« ligjin e Allahut nuk do tĂ« gjesh ndryshime’.4 ShumĂ« kohĂ« pĂ«rpara Kur’anit, Bibla shpallte me tĂ« njĂ«jtat fjalĂ«: ‘Bari thahet, lulja fishket, por fjala e PerĂ«ndisĂ« tonĂ« mbetet pĂ«rjetë’.5

Kur’ani nuk flet për ndryshime

Nuk ka asnjĂ« sugjerim nĂ« Kur’an qĂ« ndonjĂ« tekst biblik tĂ« jetĂ« ndryshuar apo korruptuar. Fjala ‘tahrif’ nuk Ă«shtĂ« pĂ«rdorur asnjĂ«herĂ« si referim pĂ«r vetĂ« BiblĂ«n. Kur’ani, me raste, i akuzon jehuditĂ«t qĂ« e fshehin tĂ« vĂ«rtetĂ«n, por asnjĂ«herĂ« nuk ia drejton njĂ« akuzĂ« tĂ« tillĂ« tĂ« krishterĂ«ve. NĂ« asnjĂ« mĂ«nyrĂ« nuk nĂ«nkuptohet qĂ« Bibla tĂ« jetĂ« korruptuar.

Para Muhamedit

Disa thonë se Inxhili dhe Tevrati u korruptuan para se të dilte islamizmi. Nëse është kështu, atëherë pse Kur’ani pohon se mesazhi i Islamit ishte thjesht një konfirmim i Shkrimeve të mëparshme? Sipas Kur’anit, që është shkruar rreth gjashtëqind vjet pas Inxhilit, Tora dhe Inxhili ishin të pakorruptuar në kohën e Muhamedit. Nëse Inxhili nuk do të kishte qenë i drejtë dhe krejtësisht i saktë në kohën e Muhamedit, atëherë Kur’ani nuk do t’i udhëzonte në asnjë mënyrë të krishterët të gjykonin sipas asaj që Perëndia kishte zbuluar në Ungjill.

Pas Muhamedit

Disa i mbahen mendimit që Tevrati dhe Inxhili janë ndryshuar dikur, pasi Muhamedi filloi të predikonte. Sidoqoftë, kjo akuzë bie në kontradiktë me vetë Kur’anin, që e shpall veten si garantues6 i librave të frymëzuar. Kështu që, kushdo që thekson se ka pasur korruptim të tekstit të Tevratit ose Inxhilit, e deklaron gjithashtu, në mënyrë të pashmangshme, Kur’anin si të dështuar në rolin e tij si garantues!

NĂ«se Shkrimet para-islamike janĂ« korruptuar, Kur’ani nuk duhej tĂ« kishte urdhĂ«ruar myslimanĂ«t: ‘Ju (besimtarĂ«) thoni: “Ne i besuam Allahut, atĂ« qĂ« na u shpall neve, atĂ« qĂ« iu shpall Ibrahimit, Ismailit, Ishakut, Jakubit dhe pasardhĂ«sve (tĂ« Jakubit qĂ« ishin tĂ« ndarĂ« nĂ« dymbĂ«dhjetĂ« kabile), atĂ« qĂ« i Ă«shtĂ« dhĂ«nĂ« Musait, Isait dhe atĂ« qĂ« iu Ă«shtĂ« dhĂ«nĂ« nga Zoti i tyre pejgamerĂ«ve; ne nuk bĂ«jmĂ« dallim nĂ« asnjĂ«rin prej tyre dhe ne vetĂ«m atij i jemi bindur”.7

Fakte dokumentare

Sot janë në dispozicion kopje të panumërta dorëshkrimesh të gjithë pjesëve të Biblës, të shkruar shekuj përpara Muhamedit. Për shembull, Rrotullat e Detit të Vdekur (Dead Sea Scrolls), të cilat janë shkruar para vitit 68 pas Krishtit, përmbajnë pothuajse çdo libër të Dhiatës së Vjetër, përveç njërit, librit të Esterit.8 Disa prej dorëshkrimeve greke më të vjetra të gjithë Dhiatës së Re, që janë, gjithashtu, në dispozicion për studime, janë Codex Alexandrinus dhe Codex Sinaiticus. Këto dorëshkrime datojnë rreth shekullit të katërt dhe të pestë pas Krishtit dhe mund të studiohen në Muzeumin Britanik në Londër.

NjĂ« dorĂ«shkrim tjetĂ«r i hershĂ«m Ă«shtĂ« dhe Codex Vaticanus nĂ« BibliotekĂ«n e Vatikanit, qĂ« mban gjithashtu tĂ« njĂ«jtĂ«n datĂ« si dy dorĂ«shkrimet e tjera. NĂ« shumĂ« biblioteka tĂ« mĂ«dha mund tĂ« studiohen dorĂ«shkrime tĂ« pjesĂ«ve tĂ« DhiatĂ«s sĂ« Re qĂ« datojnĂ« rreth shekullit tĂ« dytĂ«. BesueshmĂ«ria e BiblĂ«s sĂ« ditĂ«ve tona mund tĂ« verifikohet duke e krahasuar me dokumente tĂ« tilla. PĂ«rkthimet ‘bona fide’ (e sigurta) janĂ« kryesisht tĂ« njĂ«jta nĂ« pĂ«rmbajqe me dokumentet qĂ« qarkullonin nĂ« kohĂ«n e Muhamedit. Ato nuk ndryshojnĂ« nĂ« asnjĂ« pjesĂ« tĂ« doktrinĂ«s. PerĂ«ndia e ka ruajtur fjalĂ«n e Tij nĂ« tĂ« kaluarĂ«n dhe Ă«shtĂ« i aftĂ« ta ruajĂ« atĂ« dhe nĂ« tĂ« ardhmen.

Referimet

1. Kur’an 2:101; 3:23; 5:44; 40:53-54; 2:53; 21:48; 2:87; 5:46
2. Kur’an 28:43; shiko 3:3-4; 6:92
3. Kur’an 5:47
4. Kur’an 48:23
5. Isaia 40:8
6. Kur’an 5:48
7. Kur’an 2:136
8. F. F. Bruce, Dyshime për Rrotullat e Detit të Vdekur, (Grand Rapids: Wm B. Eerdmans Publishing Co., 1964), fq. 28.