jump to navigation

Pneumatologjia

Postuar tek: Doktrinat e Biblës

Fjala “pneumatologji” vjen nga fjala greke “pneuma”, qĂ« do tĂ« thotĂ« frymĂ«, erĂ« ose frymĂ«marrje. Si rrjedhim, pneumatologjia Ă«shtĂ« doktrina e FrymĂ«s, ose e FrymĂ«s sĂ« PerĂ«ndisĂ«, doktrina e FrymĂ«s sĂ« ShenjtĂ«.

Doktrina e Frymës së Shenjtë është me të vërtetë një doktrinë biblike. Bibla është i vetmi burim nga i cili mund të sigurohemi për ndonjë informacion në lidhje me Të. Vetëm feja e krishterë e ka Frymën e Shenjtë.

Ndërsa studiojmë doktrinën e Frymës së Shenjtë, le të mos harrojmë që Krishti është qendra e librit, tema e gjithë shkrimeve të fshehta. Në qoftë se vëmë dikë në vendin e Tij, kjo do të sjellë ngatërresë. Fryma e Shenjtë nuk mund ta zëvendësojë Birin e Perëndisë. Fryma e Shenjtë nuk erdhi për të folur për Veten (ose nga Vetja), por për Krishtin. Dikush që flet vazhdimisht për Frymën dhe lë jashtë Birin, jep dëshmi që ai në të vërtetë nuk e ka Frymën.

I. Personaliteti i Frymës së Shenjtë

Le të themi, para së gjithash, se nuk duhet t’i drejtohemi kurrë Frymës së Shenjtë sikur është një send. Nganjëherë ngatërrojmë personalitetin me paraqitjen e jashtme. Personaliteti nuk është një tipar i trupit, por është tipar i frymës. Vetë ju nuk ju kanë parë asnjëherë. Ju nuk jeni një trup, por një frymë që ka një trup.

A. Cilësitë vetjake.

1. Ai zotĂ«ron inteligjencĂ«. “Dikujt, pra, i jepet, me anĂ« tĂ« FrymĂ«s, fjalĂ« diturie; njĂ« tjetri, sipas po atij FrymĂ«, fjalĂ« njohurie” (1 Korintasve 12:8). Shihni gjithashtu Isaia 11:2-3, Nehemia 9:20, 1 Pjetri 1:11, 2 Pjetrit 1:21 dhe 1 Korintasve 2:10-11.

2. Ai zotĂ«ron vullnet. “Dhe tĂ« gjitha kĂ«to i bĂ«n i njĂ«jti dhe i vetmi FrymĂ«, duke i ndarĂ« gjithsecilit dhunti veç e veç ashtu si do vetĂ«” (1 Korintasve 12:11).

3. Ai zotĂ«ron fuqi. “Dhe PerĂ«ndia i shpresĂ«s le t’ju mbushĂ« me çfarĂ«do gĂ«zimi dhe paqe me anĂ« tĂ« besimit, qĂ« tĂ« keni mbushulli nĂ« shpresĂ«, me anĂ« tĂ« fuqisĂ« sĂ« FrymĂ«s sĂ« ShenjtĂ« … Me fuqi shenjash dhe çudirash, me fuqi tĂ« FrymĂ«s sĂ« PerĂ«ndisĂ«; kĂ«shtu prej Jeruzalemit e pĂ«rqark dhe gjer nĂ« Iliri, kam kryer shĂ«rbimin e ungjillit tĂ« Krishtit” (RomakĂ«ve 15:13-19). Shihni gjithashtu Zakaria 4:6, Isaia 11:2 dhe EfesianĂ«ve 3:16.

4. Ai zotĂ«ron njohuri. “Po PerĂ«ndia na i ka zbuluar me anĂ« tĂ« FrymĂ«s sĂ« Tij, sepse Fryma heton çdo gjĂ«, edhe tĂ« thellat e PerĂ«ndisĂ«. Sepse cili nga njerĂ«zit, pra, njeh gjĂ«rat e njeriut, pĂ«rveç se fryma e njeriut qĂ« Ă«shtĂ« nĂ« tĂ«? Po kĂ«shtu asnjĂ«ri s’i njeh gjĂ«rat e PerĂ«ndisĂ«, pĂ«rveçse Fryma e PerĂ«ndisĂ«. Dhe ne nuk kemi marrĂ« frymĂ«n e botĂ«s, por FrymĂ«n qĂ« vjen nga PerĂ«ndia, qĂ« tĂ« njohim gjĂ«rat qĂ« na janĂ« dhuruar falas nga PerĂ«ndia” (1 Korintasve 2:10-12).

5. Ai zotĂ«ron dashuri. “Dhe ju bĂ«j thirrje, o vĂ«llezĂ«r, pĂ«r Zotin tonĂ« Jezus Krisht dhe pĂ«r dashurinĂ« e FrymĂ«s, tĂ« luftoni bashkĂ« me mua nĂ« lutje te PerĂ«ndia pĂ«r mua” (RomakĂ«ve 15:30).

B. Përemra vetorë.

Emri vetjak i FrymĂ«s sĂ« ShenjtĂ« Ă«shtĂ« i panjohur. Titulli “Fryma e ShenjtĂ«” nuk Ă«shtĂ« emri i Tij, ai Ă«shtĂ« njĂ« emĂ«rtim qĂ« tregon se ç’ështĂ« Ai. Heshtja e Shkrimit tĂ« ShenjtĂ« nĂ« lidhje me emrin e Tij Ă«shtĂ« shumĂ« e veçantĂ« dhe kuptimplote. Ai e mban tĂ« fshehtĂ« kĂ«tĂ« emĂ«r, qĂ« emri i Zotit Jezus Krisht tĂ« lartĂ«sohet. Titulli “Fryma e ShenjtĂ«” Ă«shtĂ« emĂ«r i gjinisĂ« asnjanĂ«se nĂ« gjuhĂ«n greke, por kurdo qĂ« pĂ«rdoret njĂ« pĂ«remĂ«r nĂ« vend tĂ« Tij, atĂ«herĂ« pĂ«remri i pĂ«rdorur Ă«shtĂ« gjithmonĂ« nĂ« gjininĂ« mashkullore. “Dhe unĂ« do t’i lutem Atit dhe ai do t’ju japĂ« njĂ« NgushĂ«llues tjetĂ«r, qĂ« do tĂ« qĂ«ndrojĂ« pĂ«rgjithmonĂ« me ju, FrymĂ«n e sĂ« VĂ«rtetĂ«s, qĂ« bota nuk mund ta marrĂ«, sepse nuk e sheh dhe nuk e njeh; por ju e njihni, sepse qĂ«ndron me ju dhe do tĂ« jetĂ« nĂ« ju … Por NgushĂ«lluesi, Fryma e ShenjtĂ«, qĂ« Ati do ta dĂ«rgojĂ« nĂ« emrin tim, do t’ju mĂ«sojĂ« çdo gjĂ« dhe do t’ju kujtojĂ« tĂ« gjitha kĂ«to qĂ« ju thashĂ«” (Gjoni 14:16-26). Shihni edhe Gjoni 16:7-8, 13-15 dhe RomakĂ«ve 8:16, 26.

C. Verpimet vetjake.

Pse veprojmë si qenie njerëzore? Sepse jemi njerëz. Pse vepron Fryma e Shenjtë si një person? Sepse Ai është person.

1. Ai flet. “Dhe ndĂ«rsa po kryenin shĂ«rbesĂ«n e Zotit dhe po agjĂ«ronin, Fryma e ShenjtĂ« tha: ‘Mi ndani veç BarnabĂ«n dhe Saulin pĂ«r veprĂ«n pĂ«r tĂ« cilĂ«n i kam thirrur’” (Veprat 13:2).

2. Ai ndĂ«rmjetĂ«son. “KĂ«shtu, pra, edhe Fryma na ndihmon nĂ« dobĂ«sitĂ« tona, sepse ne nuk dimĂ« çfarĂ« tĂ« kĂ«rkojmĂ« nĂ« lutjet tona, sikurse duhet; por vetĂ« Fryma ndĂ«rhyn pĂ«r ne me psherĂ«tima tĂ« patregueshme” (RomakĂ«ve 8:26).

3. Ai dĂ«shmon. “Por kur tĂ« vijĂ« NgushĂ«lluesi, qĂ« do t’ju dĂ«rgoj prej Atit, Fryma e sĂ« VĂ«rtetĂ«s, qĂ« del nga Ati im, ai do tĂ« dĂ«shmojĂ« pĂ«r mua” (Gjoni 15:26).

4. Ai urdhĂ«ron. “Kur ata po kalonin nĂ«pĂ«r Frigji dhe nĂ« krahinĂ«n e GalatisĂ«, u penguan nga Fryma e ShenjtĂ« qĂ« tĂ« shpallin fjalĂ«n nĂ« Azi. Si arritĂ«n nĂ« kufijtĂ« e MisisĂ«, ata kĂ«kuan tĂ« shkojnĂ« nĂ« Bitini, por Fryma nuk i lejoi”.

5. Ai mbikĂ«qyr. “Tregoni kujdes, pra pĂ«r veten tuaj dhe pĂ«r tufĂ«n, nĂ« mes tĂ« sĂ« cilĂ«s Fryma e ShenjtĂ« ju ka vĂ«nĂ« ju kujdestarĂ« qĂ« tĂ« kullotni kishĂ«n e PerĂ«ndisĂ«, tĂ« cilĂ«n ai e ka fituar me gjakun e tij” (Veprat 20:28).

6. Ai udhĂ«heq. “Por kur tĂ« vijĂ« ai, Fryma e sĂ« vĂ«rtetĂ«s, ai do t’ju prijĂ« nĂ« çdo tĂ« vĂ«rtetĂ«, sepse ai nuk do tĂ« flasĂ« nga vetja, por do tĂ« thotĂ« tĂ« gjitha ato gjĂ«ra qĂ« ka dĂ«gjuar dhe do t’ju kumtojĂ« gjĂ«rat qĂ« do tĂ« vijnĂ«” (Gjoni 16:13).

7. Ai mĂ«son. “Por NgushĂ«lluesi, Fryma e ShenjtĂ«, qĂ« Ati do ta dĂ«rgojĂ« nĂ« emrin tim, do t’ju mĂ«sojĂ« çdo gjĂ« dhe do t’ju kujtojĂ« tĂ« gjitha kĂ«to qĂ« ju thashĂ«” (Gjoni 14:26).

D. Kundërveprime vetjake.

Veprime që mund të kryhen ndaj Frymës, mund të kryhen vetëm ndaj një personi. Fryma e Shenjtë ka ndjenja.

1. Ai mund tĂ« trishtohet. “Dhe mos e trishtoni FrymĂ«n e ShenjtĂ« tĂ« PerĂ«ndisĂ«, me tĂ« cilin u vulosĂ«t pĂ«r ditĂ«n e shpengimit” (EfesianĂ«ve 4:30).

2. Ai mund tĂ« zemĂ«rohet. “Ata u rebeluan dhe e trishtuan FrymĂ«n e tij tĂ« ShenjtĂ«; prandaj ai u bĂ« armiku i tyre dhe luftoi kundĂ«r tyre” (Isaia 63:10).

3. Ai mund tĂ« vihet nĂ« provĂ«. “AtĂ«herĂ« Pjetri i tha: ‘Pse u morĂ«t vesh qĂ« ta tundoni FrymĂ«n e Zotit? Ja, kĂ«mbĂ«t e atyre qĂ« e varrosĂ«n burrin tĂ«nd janĂ« nĂ« prag tĂ« derĂ«s dhe do tĂ« mbartin jashtĂ« edhe ty!” (Veprat 5:9).

4. Ai mund tĂ« kundĂ«rshtohet. “O njerĂ«z qafĂ«fortĂ« dhe me zemĂ«r e veshĂ« tĂ« parrethprerĂ«, ju gjithnjĂ« e kundĂ«rshtoni FrymĂ«n e ShenjtĂ«; ashtu siç bĂ«nin etĂ«rit tuaj, ashtu bĂ«ni edhe ju” (Veprat 7:51).

5. Ai mund tĂ« blasfemohet. “Por pĂ«r atĂ« qĂ« do tĂ« blasfemojĂ« kundĂ«r FrymĂ«s sĂ« ShenjtĂ« nuk do tĂ« ketĂ« falje pĂ«rjetĂ«; ai Ă«shtĂ« fajtor pĂ«r dĂ«nim tĂ« pĂ«rjetshĂ«m. Sepse ata thoshin: ‘Ai ka njĂ« frymĂ« tĂ« ndyrĂ«!’” (Marku 3:29-30).

E. Marrëdhënie vetjake.

1. Me Atin. “Shkoni, pra, dhe bĂ«ni dishepuj nga tĂ« gjithĂ« popujt duke i pagĂ«zuar nĂ« emĂ«r tĂ« Atit e tĂ« Birit e tĂ« FrymĂ«s sĂ« ShenjtĂ«” (Mateu 28:19).

2. Me Krishtin. “Ai do tĂ« mĂ« pĂ«rlĂ«vdojĂ«, sepse do tĂ« marrĂ« prej meje dhe do t’jua kumtojĂ«” (Gjoni 16:14).

3. Me tĂ« krishterĂ«t. “NĂ« fakt na u duk mirĂ« FrymĂ«s sĂ« ShenjtĂ« dhe neve qĂ« tĂ« mos ju ngarkojmĂ« asnjĂ« barrĂ« tjetĂ«r pĂ«rveç kĂ«tyre gjĂ«rave tĂ« nevojshme” (Veprat 15:28).

F. Emërime vetjake.

1. Emri “parakletos”. Kjo Ă«shtĂ« njĂ« fjalĂ« greke qĂ« do tĂ« thotĂ« NgushĂ«llues, njĂ« qĂ« Ă«shtĂ« thirrur pĂ«r tĂ« ndihmuar. “Por kur tĂ« vijĂ« NgushĂ«lluesi, qĂ« do t’ju dĂ«rgoj prej Atit, Fryma e sĂ« vĂ«rtetĂ«s, qĂ« del nga Ati im, ai do tĂ« dĂ«shmojĂ« pĂ«r mua” (Gjoni 15:26).

2. Veçanti të tjera.

a. FrymĂ« premtimi. “Dhe pasi besuat, u vulosĂ«t me FrymĂ«n e ShenjtĂ« tĂ« premtimit” (EfesianĂ«t 1:13).

b. FrymĂ« fuqie. “Fryma e Zotit do tĂ« pushojĂ« mbi tĂ«, fryma e diturisĂ« dhe e zgjuarsisĂ«, fryma e kĂ«shillĂ«s dhe e fuqisĂ«, fryma e njohurisĂ« dhe e frikĂ«s sĂ« Zotit” (Isaia 11:2).

c. FrymĂ« e sĂ« vĂ«rtetĂ«s. “Ai do t’ju japĂ« njĂ« NgushĂ«llues tjetĂ«r, FrymĂ«n e sĂ« VĂ«rtetĂ«s, qĂ« bota nuk mund ta marrĂ«, sepse nuk e sheh dhe nuk e njeh; por ju e njihni, sepse qĂ«ndron me ju dhe do tĂ« jetĂ« nĂ« ju” (Gjoni 14:16-17).