jump to navigation

TEOZOFIA

Postuar tek: Mashtruesit

Shoqëria Teozofike është kryeshatërvani i lëvizjes Epoka e Re. Mësimet e saj kanë gjithnjë dhe më shumë të larmishme te kultet më të vegjël të Epokës së Re.

Historia

Termi teozofi fjalĂ« pĂ«r fjalĂ« do tĂ« thotĂ« “dituri e Zotit”. LĂ«vizja moderne teozofike nisi me 1875 prej Helena P. Blavatskit. Mençuria e Zotit, sipas teozofĂ«ve, qĂ«ndron te lidhja e ngushtĂ« me tĂ« gjitha fetĂ«.

Ajo që ne dëshirojmë të provojmë është se çdo fe elementare dhe popullore një herë ka ishin e njëjta doktrinë e lashtë dhe e mençur, një dhe identike, e shpallur dhe e praktikuar prej themeluesve të çdo vendi, të cilët ishin të ndërgjegjshëm për ekzistencën dhe rëndësinë e saj. Të mësosh prejardhjen e saj si dhe rrugën e saktëi në të cilën aj ishte pjekur dhe formuar tashmë është përtej mundësive njerëzore. (A. P. Sinnet, Qëllimi i Teozofisë, Boston, 1888, fq. 25)

Një teozof mund të ndjekë çdo fe që ai dëshiron, derisa e vërteta gjendet te të gjitha fetë. Kjo, megjithatë nuk e ka ndaluar zonjën Blavatski prej neveritjes sistematike ndaj krishterimit.

Emri ka ishin përdorur në mënyrë shumë të padurueshme dhe dogmatike; veçanërisht në ditët tona krishterimi është taman feja e arrogancës, para së gjithash, mjet për arritjen e ambicjes, burim pasurie të pamerituar, mashtrim dhe pushtet; një perde e përshtatshme për hipokrizinë. (H. P. Blavatski, Studime mbi okultizmin1, Shtypi i Universitetit Teozofik, fq. 136)

Burimi i autoritetit

Nuk ka libra tĂ« shenjtĂ« nĂ« teozofi. Zbulesa vjen nga ‘ithtarĂ«t specialistë’ tĂ« cilĂ«t janĂ« ‘krijesa tĂ« pĂ«rsosura shpirtĂ«risht, intelektualisht dhe fizikisht; lulja e njerĂ«zisĂ« dhe e gjithĂ« zhvillimit.’ Zonja Blavatski ishte i pari person nĂ« teozofi qĂ« mori mesazhe prej kĂ«tyre ‘mjeshtĂ«rve specialistë’ dhe qĂ« i transmetoi pastaj nĂ«pĂ«r botĂ«: “UnĂ« e kufizova dhe e mbylla veten time me shkrimet hindu dhe nĂ« tĂ« gjitha rastet deklarova se unĂ« i vlerĂ«sova kĂ«to shkrime dhe fenĂ« hindu si origjinĂ«n e tĂ« gjitha shkrimeve dhe tĂ« gjitha feve.” (Annie Bessant, Kronika e PĂ«rgjithshme, 9 prill 1894)

Mësimet e teozofisë

Disa citate model prej shkrimeve theozofike paraqesin karakterin e tyre të jokrishterë.

Zoti

Ne hedhim poshtĂ« idenĂ« e njĂ« Zoti … personal. (H. P. Blavatski, ÇelĂ«s nĂ« teozofi, Point Loma, CA: Arian Theosophical Press, 1913)

Ne besojmë në një parim hyjnor universal, rrënjën e të gjithave, prej së cilës rrjedhin të gjitha dhe brenda së cilës do të treten të gjitha në mbyllje të rrethit të madh të ekzistencës. (po aty, fq. 63)

Njeriu

TeozofĂ«t mĂ«sojnĂ« se njeriu pĂ«rbĂ«het prej shtatĂ« pjesĂ«sh: 1. trupi, 2. gjallĂ«ria, 3. trupi yjor, 4. shpirti kafshor, 5. shpirti njerĂ«zor, 6. krijesa shpirtĂ«rore dhe 7. lindja. Njeriu Ă«shtĂ« i barabartĂ«, gjithashtu, me Zotin, …sepse ju jeni Zoti dhe ju do tĂ« dĂ«shironi atĂ« qĂ« dĂ«shiron Zoti, veçse ju duhet tĂ« gĂ«rmoni thellĂ« vetes suaj pĂ«r tĂ« gjetur Zotin brenda jush dhe tĂ« dĂ«gjoni zĂ«rin e Tij qĂ« Ă«shtĂ« zĂ«ri juaj. (Krishnamurti, Te kĂ«mbĂ«t e mĂ«suesit, fq. 10)

Njeriu zhvillohet në mënyrë individuale dhe të përbashkët. Shpëtimi realizohet kur arrihet shkalla e shtatë, duke përfshirë përparimin prej një trupi në tjetrin, bazuar mbi përpjekjen e vetvetes. Kjo është e ngjashme me doktrinën lindore të ligjit të karmës.

Jezu Krishti

Sepse Krishti — shpĂ«timtari i sĂ« vĂ«rtetĂ«s sĂ« veçantĂ« — nuk Ă«shtĂ« aspak njeri, por Parimi Hyjnor nĂ« çdo qenie njerĂ«zore. (H. P. Blavatski, Studime pĂ«r Okultizmin, Theosophical University Press, fq. 134)

Ritrupëzimi dhe pasjeta

Askush nuk Ă«shtĂ« pĂ«r t’u qortuar me pĂ«rjashtim tĂ« vetes sonĂ« pĂ«r kushtet e lindura, karakterin, mundĂ«sitĂ« dhe aftĂ«sitĂ« tona, sepse tĂ« gjitha kĂ«to janĂ« pĂ«r shkak tĂ« punimit jashtĂ« forcave qĂ« ne kemi vĂ«nĂ« pĂ«r tĂ« shkuar kĂ«saj jete ose nĂ« jetĂ«t e mĂ«parshme. (Irwing S. Cooper, Teozofia e thjesh-tĂ«zuar,
fq. 55)

Nuk ekziston asnjĂ« qiell (parajsĂ«) nĂ« teozofi. Teozofi mund tĂ« arrijĂ« gjendjen e ‘nirvanĂ«s,’ nĂ« tĂ« cilĂ«n individi Ă«shtĂ« i pĂ«rfshirĂ« prej botĂ«s neutrale duke humbur gjithĂ« ndĂ«rgjegjen personale.

Analiza biblike e teozofisë

Deklarata e zonjĂ«s Blavatski pĂ«r shkrimet hindu mohon tĂ«rĂ«sisht premisĂ«n themelore tĂ« besimit tĂ« krishterĂ« qĂ« Zoti i dha botĂ«s njĂ« zbulesĂ« tĂ« tĂ«rĂ«sishme, nĂ« tĂ« cilĂ«n Ai dhe ne gjendemi. (Hebrenjve 1, 1-3) Bibla dhe krishterimi nuk mund tĂ« marrin rrjedhĂ«n prej hinduizmit, (sikurse pretendon ajo tĂ« kenĂ« ardhur tĂ« gjitha fetĂ«), sepse Fjala e Zotit Ă«shtĂ« vĂ«nĂ« nĂ« kundĂ«rshtim tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« me doktrinĂ«n e hinduizmit. Hedhja poshtĂ« e njĂ« Zoti personal Ă«shtĂ« njĂ« mospranim i Zotit tĂ« BiblĂ«s, i krijuesit tĂ« pafund, personal. Teozofia nuk ka vend pĂ«r njĂ« Zot qĂ« tĂ« ketĂ« krijuar njeriun sipas shĂ«mbĂ«lltyrĂ«s sĂ« Tij. “Pastaj PerĂ«ndia tha: Ta bĂ«jmĂ« njeriun sipas shĂ«mbĂ«lltyrĂ«s sonĂ«.” (Zanafilla1,26)

Nuk gjendet asgjĂ« nĂ« Shkrim qĂ« tĂ« thotĂ« se njeriu ka njĂ« tĂ« shtatĂ«n e trupit. MĂ« saktĂ« ai pĂ«rbĂ«het prej trupit, jetĂ«s (psikike) e shpirtit: “Dhe PerĂ«ndia, burimi i paqes, ai ju shenjtĂ«roftĂ« krejtĂ«sisht: dhe e tĂ«rĂ« qenia juaj - shpirti, jeta dhe trupi u ruajtĂ« e patĂ«metĂ« dhe e pĂ«rsosur pĂ«r ardhjen e Zotit tonĂ« Jezu Krishtit” (1 Selanikasve 5,23)

Zonja Blavatski, nĂ« dukjen e njĂ« ithtareje tĂ« ShkencĂ«s sĂ« krishterĂ«, pĂ«rpiqet ta veçojĂ« Krishtin prej personit tĂ« Jezusit. MegjithatĂ«, Krisht Ă«shtĂ« thjesht titulli i tij qĂ« do tĂ« thotĂ«: ‘i shuguruari’ ose ‘mesia’, duke cilĂ«suar kĂ«shtu ofiqin qĂ« Jezusi mbajti. Nuk ka asnjĂ« justifikim pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« ndonjĂ« dallim ndĂ«rmjet Jezusit dhe ‘Krishtit’. Veç kĂ«saj, duke e bĂ«rĂ« Krishtin parim mĂ« shumĂ« se njĂ« njeri i vĂ«rtetĂ«, Ă«shtĂ« mohim i gjithĂ« qĂ«llimit tĂ« ardhjes sĂ« Tij, “dhe fjala u bĂ« mish dhe banoi ndĂ«r ne” (Gjoni 1,14)

Ideja e ritrupĂ«zimit qĂ« njerĂ«zit tĂ« kalojnĂ« nĂ« njĂ« seri jetĂ«sh pĂ«r mĂ«katet e tyre, Ă«shtĂ« mohim i veprĂ«s sĂ« Krishtit tĂ« pĂ«rmbushur nĂ« kryq. ShpĂ«timi Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« krejtĂ«sisht prej sakrificĂ«s sĂ« Krishtit. Nuk gjendet as edhe njĂ« prej nesh qĂ« tĂ« mund t’i shtojĂ« a t’i zbresĂ« diçka kĂ«saj. Rrjedhimisht, nuk Ă«shtĂ« aspak nevoja pĂ«r njĂ« seri bindjesh pĂ«r tĂ« pĂ«rmbushur atĂ« çfarĂ« Krishti ka pĂ«rfunduar tashmĂ«.

Bibla na mĂ«son se ka njĂ« ekzistencĂ« pas vdekjes pĂ«r kĂ«do. Ata qĂ« e kanĂ« vĂ«nĂ« besimin e tyre te Jezu Krishti gjithmonĂ« do tĂ« banojnĂ« nĂ« praninĂ« e Zotit, ndĂ«rsa ata qĂ« nuk e pranojnĂ« Krishtin, do tĂ« mbesin pĂ«rjetĂ«sisht tĂ« veçuar prej Tij. Ungjilli sipas Gjonit e bĂ«ri tĂ« qartĂ« kĂ«tĂ«: “Kush beson nĂ« Birin ka jetĂ« tĂ« pĂ«rjetshme, kurse kush nuk i bindet Birit nuk do tĂ« shohĂ« kĂ«tĂ«, por zemĂ«rimi i PerĂ«ndisĂ« qĂ«ndron nĂ« tĂ«.” (Gjoni 3,36)

PĂ«rfundimi

Kur shqyrtohen pikëpamjet e teozofisë, zbulojmë se gjithë sistemi teozofik është i kundërt me krishterimin. Nuk ka rrjedhimisht, as edhe një mundësi për pajtim midis tyre, gjersa pasuesit e teozofisë lavdërojnë budizmin dhe teoritë Brahma dhe të krishterët ndjekin vetëm Jezu Krishtin.

Këshilla për dëshmitarë

Kur dĂ«shmojmĂ« me ndonjĂ« anĂ«tar tĂ« kultit, kurrĂ« tĂ« mos harrojmĂ« tĂ« lutemi para se t’i takojmĂ« ato. Beteja mund tĂ« duket se zhvillohet nĂ« sferĂ«n in-telektuale ose mundĂ«sisht nĂ« sferĂ«n emocionale, por pas gjithĂ« kĂ«saj Ă«shtĂ« njĂ« betejĂ« e zjarrtĂ« shpirtĂ«rore nĂ« trup. Beteja shpirtĂ«rore bĂ«het madje mĂ« e fortĂ«, kur ju merreni me dikĂ« qĂ« praktikon kultin, sikurse teozofĂ«t. Çdo besimtar ungjillor me pĂ«rvojĂ« do tĂ« provojĂ« se nuk ka asnjĂ« fuqi nĂ« fjalĂ«t e tyre pa u lutur shumĂ« mĂ« pĂ«rpara. Ne duhet tĂ« besojmĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n.


1 okultizmi — besimi te forcat dhe fuqitĂ« e fshehta.